Waarom braakt de Etna vuur uit?

3 maart 2021

Het Leven van Apollonios van  Tyana, geschreven door de Atheense auteur Filostratos (derde eeuw n.Chr.) is een boeiende tekst over een charismatische filosoof-wonderdoener, die over de hele wereld zwierf en allerlei steden en volken bezocht. De biograaf neemt de gelegenheid te baat om allerlei aanvullende informatie toe te voegen, zoals een beschrijving van de olifantenjacht of de onderstaande speculaties over de werking van de vulkaan Etna.

De vertaling van Filostratos’ Leven van Apollonios van  Tyana 5.16-17 is van Simone Mooij. Aan het woord is Apollonios. De grote lichamen die gevonden worden, zijn vermoedelijk de dinosaurusbotten die in het Egeïsche-Zee-gebied op verschillende plaatsen dicht aan de oppervlakte liggen.

De dichters beweren dat onder de berg een zekere Typho of Enkelados gevangen zit en dat hij in zijn smartelijke doodsstrijd dat vuur uitbraakt. Maar ik zeg dat er weliswaar giganten zijn geweest – en op veel plaatsen op aarde komen zulke grote lichamen tevoorschijn, wanneer er graven openbarsten – maar dat ze vast geen strijd met de goden hebben gevoerd.

Misschien hebben ze wel hun tempels en beelden beschadigd, maar het is waanzin te zeggen en waanzin te geloven dat ze de hemel hebben bestormd en niet toelieten dat de goden daar woonden. En ook het verhaal, al lijkt het eerbiediger, dat Hephaistos zich in de Etna bezighoudt met smeden en daar op een aambeeld hamert, moet men niet geloven, want er zijn vele vuurspuwende bergen overal op aarde, en we zouden nooit klaar komen als we aan hen alle giganten en een Hephaistos toeschreven.

Wat is dan de verklaring van dergelijke bergen? Wanneer de aarde een mengsel van asfalt en zwavel bevat, smeult ze wel uit eigen beweging, maar laat nog geen vuur opvlammen. Als zij echter holtes bevat en er een onderaardse luchtstroom is, doet ze onmiddellijk een vuur oplaaien. Wanneer de vlammen te sterk zijn, vloeien ze als water van de bergen af en stromen uit in de vlakte. De vurige massa verspreidt zich naar de zee toe en vormt mondingen zoals rivieren hebben.

Deel dit blog:
Vulkanen, burgeroorlogen en macht

Misschien heeft u het in De Volkskrant gelezen: een vulkaanuitbarsting kan een factor zijn geweest in de enorme bestuurlijke crisis in het Read more

De voorsocratici (9): Empedocles en Parmenides

[In deze serie behandelen we de belangrijkste voorsocratische filosofen. Deze eerste Griekse filosofen worden ook wel 'de natuurfilosofen' genoemd, en Read more

Etna en Aetna

In deze dagen ging de Etna weer woest tekeer. Je kan dan denken aan de sandaal van Empedokles en aan Read more

Valt te weten waar de Drususgracht lag?

In mijn komende boek Hannibal in de Alpen behandel ik een topografisch probleem: hoe bepaal je de locatie van een Read more