Vrijgelaten slaven

Inscriptie uit Lascuta (Louvre, Parijs)
21 november 2020

Een klein, bronzen plaatje dat in de buurt van Cádiz uit de grond kwam, wordt gezien als de oudste Latijnse inscriptie van Spanje. De inscriptie stamt uit 189 v. Chr, toen Lucius Aemilius Paulus praetor was in de Romeinse provincie Hispania. Hij was de zoon van de gelijknamige consul die omkwam bij de slag bij Cannae tegen Hannibal in de Tweede Punische oorlog tussen Rome en Carthago. In die tijd was een groot deel van Hispania nog in handen van de Carthagers. Aemilius junior zal dus zijn redenen hebben gehad om juist dit gebied goed onder controle te houden.

Romeinse geschiedschrijvers melden dat er veel opstanden waren. Spanje was verdeeld in verschillende stammen, die niet allemaal zaten te wachten op de Romeinse cultuur en gewoontes. Romeinse legerkampen werden regelmatig belaagd. Livius meldt dat Aemilius het aan de stok kreeg met de Lusitaniërs. Onderstaande inscriptie kan hiermee in verband staan. Misschien heeft Aemilius de stad Hasta Regia belegerd en een opstand van slaven gestimuleerd met Romeins burgerschap in het vooruitzicht? De ware toedracht blijft onduidelijk, maar de inscriptie had zo een inspiratiebron kunnen zijn voor een aflevering van Game of Thrones.

L(ucius) Aimilius L(ucii) f(ilius) inpeirator decreivit, utei quei Hastensium servei in Turri Lascutana habitarent, liberei essent; agrum oppidumqu(e), quod ea tempestate posedisent, item possidere habereque iousit, dum Poplus Senatusque Romanus vellet. Act(um) in castreis a(nte) d(iem) XII k(alendas) Febr(uarias

Vertaling:

Opperbevelhebber Lucius Aemilius, zoon van Lucius, heeft bepaald, dat de slaven van Hasta Regia, die de Toren van Lascutana bewoonden, vrije burgers zijn. Hij droeg op dat zij het land en de stad, dat zij van oudsher bezaten, weer in bezit namen en konden gebruiken, zolang als de senaat en het volk van Rome dit goedvindt. Dit besluit is opgesteld in het legerkamp op 19 januari.

[Oorspronkelijk verschenen op Legenda, de blog van Silvia de Wild]

Deel dit blog:
Historische excuses

Wat of ik als historicus en als Amsterdammer nou vond van de historische excuses die burgemeester Halsema onlangs maakte voor Read more

De historiciteit van koning David

Een van de grote oudheidkundige problemen is dat van het asymmetrische bewijs. Wat doe je als de geschreven bronnen iets Read more

Sumerisch contract

Shuruppak gold in Mesopotamië als een van de oudste steden ter wereld, gesticht vóór de Zondvloed. De archeologische vondsten gaan Read more

Lex Spoletina

In de provincie Umbrië zijn in de negentiende eeuw twee inscripties gevonden die nagenoeg hetzelfde zijn. Ze waren geplaatst in Read more