Trajanus, de grote roerganger

Trajanus als stuurman
15 juli 2021

Voor de collega’s van Historizon begeleid ik deze week een reis door het Rijnland. We bezochten de gereconstrueerde Romeinse stad Xanten, de Germanen-expositie in het Landesmuseum in Bonn (aanrader!) en het Romeinse fort Saalburg. Gisteren, de dag waarop de Mainzer Beobachter jubileerde, waren we stomtoevallig in Mainz, waar we onder andere het scheepvaartmuseum en de Isistempel bezochten.

Hoewel enkele mensen in de groep de gebrandschilderde ramen van Marc Chagall wilden zien, ondanks mijn verzekering dat die in Keulen waren, was het leuk terug te zijn in deze stad, waar ik rond 2003 ooit bij toeval belandde en waarvoor ik altijd een zwak heb gehad. Later deze week bezoeken we in Belginum en Mehring locaties van het Romeinse platteland, en via de keizerlijke hoofdstad Trier en de mooie Romeinenexpositie in Tongeren keren we naar Nederland terug, als dat niet in de tussentijd is weggespoeld.

Maar goed. Het Museum für antike Schifffahrt dus. Dat is, zoals de naam aangeeft, gewijd aan antieke scheepvaart en er liggen zes scheepswrakken en twee nagebouwde schepen, plus modellen en vooral heel veel uitleg van hoe we weten wat we weten. Ik heb weleens opgemerkt dat we schreeuwende behoefte hebben aan archeologie-musea, waarin wordt uitgelegd wat archeologen doen. Dit is zo’n museum.

En ik zag er het bovenstaande afgietsel van de Zuil van Trajanus. Dat is een erezuil in Rome waarop in een uitgebreid reliëf de Romeinse verovering van Dacië staat afgebeeld. Het detail hierboven toont de stuurman van een oorlogsbodem. Maar: hij heeft de trekken van keizer Trajanus. Ik zou het niet hebben gezien als iemand me niet op het bordje met uitleg had geattendeerd.

Wat zou hier aan de hand zijn? Een kunstenaar die het voorbeeldenboek niet goed bekeek? Het is mogelijk. Trajanus die werkelijk even een schip bestuurde? Ik kan me zo’n demonstratieve deelname aan de oversteek goed voorstellen – het is niet heel anders dan Alexander die als eerste in Azië aan wal springt om een speer te werpen. Of kende de ontwerper van het reliëf zijn Plato  en dacht hij “we zullen het schip van staat eens afbeelden”? Ik heb geen idee. De commentaarsectie is voor u.

Deel dit blog:
Een koninklijke toerist

Voordat hij in de zomer van 480 v. Chr. Thessalië binnenviel, verzamelde de Perzische koning Xerxes zijn troepen in Therma Read more

Het Mausoleum van Augustus

Nu in Rome het Mausoleum van Augustus, dat lange tijd gesloten was, weer open gaat, en omdat het vandaag de Read more

Het Tempe-ravijn

De Tempevallei is de diepe kloof tussen de bergen Olympos en Ossa, waar de snelle rivier Peneios zich een weg Read more

Naar de opera in het Colosseum

Het Colosseum te Rome is altijd één van mijn favoriete monumenten geweest. Telkens als ik er kom, loop ik er Read more