De (inmiddels verwoeste) Nergal-poort van Nineveh

Nineveh, de laatste Assyrische hoofdstad

18 oktober 2021

De laatste hoofdstad van Assyrië, Nineveh, ligt op de oostelijke oever van de Tigris, op de plek waar de Khosr erin uitmondt. Dit riviertje verdeelt de oude stad in een noordelijke en een zuidelijke helft. Beide hebben een citadel dicht bij de westelijke muur: de zuidelijke heuvel heet Nebi Yunus (“profeet Jona”) naar het oude islamitische mausoleum op die plaats, terwijl de noordelijke heuvel Kuyunjik heet.

Over de alleroudste resten van Nineveh blogde ik al: neolithisch aardewerk uit het zevende millennium v.Chr. Maar ook al is dat erg mooi, er is maar weinig bekend over deze periode.

Deel:
Categoriën: Assyrië
Twee lamassu’s uit het paleis van Aššurnasirpal (Nationaal Museum van Irak, Bagdad)

Kalhu ofwel Nimrud

16 oktober 2021

De afgelopen dagen had ik het over het oude Babylonië. Assyrië, het noorden van het huidige Irak, maakte deel uit van het Oud-Babylonische Rijk. Later herwon Mât Aššur, “het land van de god Aššur”, echter zijn zelfstandigheid en begon het aan een gestage expansie. Die is uitzonderlijk goed gedocumenteerd in vele duizenden kleitabletten. Het koninkrijk breidde zich in alle richtingen uit. Eén koning voor alle volken, was de ideologie, zo mooi beschreven door Daan Nijssen in Het wereldrijk van het Tweestromenland.

Het was daarbij een beetje – al moeten we voorzichtig zijn met vergelijkingen – zoals met de Spaanse conquistadores in Mexico: het succes van de vele veldtochten bewees dat de god Aššur het imperialisme steunde, de veroveraars deden dus godgevallig werk, en het was daarom niet vreemd dat ze veel buit binnenhaalden, want Aššur was een goede god die zijn vrome dienaars beloonde. En dus kwamen het goud, het zilver, het ivoor, de slaven, het koper, het edelsmeedwerk, het textiel, de paarden in grote aantallen en hoeveelheden naar de hoofdstad Aššur.

Deel:
Categoriën: Nog te categoriseren
Marcherende hoplieten (Louvre, Parijs)

Het einde van Athene (4)

2 oktober 2021

[Het laatste deel van een reeks over de Dekeleïsche of Ionische Oorlog, ofwel de ondergang van Athene. Het eerste deel is hier.]

Alleen de Athener Konon was aan het bloedbad bij de Geitenrivieren ontkomen. En met hem de bemanning van negen schepen. De Spartanen bemachtigden of vernietigden de rest van de Atheense vloor. Ze stelden de krijgsgevangen genomen Filokles terecht. Van de andere gevangen Atheners hakten ze de rechterduim af, zodat ze nooit meer een zwaard of roeiriem zouden hanteren. Alkibiades sloeg weer eens op de vlucht en zou korte tijd later zijn einde vinden.

Deel:
Categoriën: Griekenland, Perzië
De Hellespont, kijkend vanaf de monding van de Geitenrivieren naar Lampsakos

Het einde van Athene (3)

1 oktober 2021

[Het derde, wat lange deel van een reeks over de Dekeleïsche of Ionische Oorlog, ofwel de ondergang van Athene. Het eerste deel is hier.]

Over wat volgde, bestaan twee verslagen. Het eerste daarvan is geschreven door Xenofon, een tijdgenoot die een vervolg schreef op het onvoltooid gebleven geschiedwerk van Thoukydides. Ik zal hem hierna citeren in de vertaling van Gerard Koolschijn. De andere beschrijving van de slag bij de Geitenrivieren is van Eforos van Kyme. Deze auteur werd enkele jaren na de gebeurtenissen geboren maar kon nog volop overlevenden interviewen. Zijn boek is verloren gegaan, maar een uittreksel is opgenomen in de Bibliotheek van de Wereldgeschiedenis van de Siciliaanse historicus Diodoros.

Deel:
Categoriën: Griekenland, Perzië

De zee! De zee!

23 december 2020

In ons wekelijkse stukje uit een antieke bron vandaag maar eens een superberoemd fragment uit een superberoemde tekst, namelijk de Anabasis van Xenofon. Dat is een van de boeiendste mensen uit de Oudheid: leerling van Sokrates, bevriend met werkelijk toe deed in zijn tijd, publicist, huurling, jager, historicus, reiziger, balling. Auteur van talloze vlot geschreven, interessante teksten. Ze zijn nog overgeleverd ook.

En ook: commandant van een groep Griekse soldaten in Perzische dienst die na een moeizame opmars richting Babylon terug moest keren, dwars door het besneeuwde Armenië. Duizenden mannen, in een land waar ze weg noch steg kenden: de Anabasis is niet alleen een bloedspannend verhaal maar ook een schitterend sociologisch rapport over de interne dynamiek van zo’n groep mannen. De vertaling van dit deel van Anabasis 4.7 is van Marc Moonen.

Deel:
Categoriën: Anatolië, Bron, Griekenland