CIL 06, 00921 (Capitolijnse Musea, Rome) (Conc.Min.BB.AA.CC.Div.riprod. | © DAIR)

Hoe spreek je “Caesar” goed uit?

24 april 2021

Waarom wordt de naam Caesar soms uitgesproken met ts en e aan het begin (‘Tsesar’) en soms met k en ai (‘Kaisar’)? En Cicero soms met ts of s aan het begin (‘Tsitsero’ of ‘Sisero’), soms met k (‘Kikero’)? Hoe kunnen we weten hoe de Romeinen destijds spraken, we hebben toch geen opnames uit die tijd?

Dat is waar natuurlijk, maar we kunnen desondanks de uitspraak tot op zekere hoogte reconstrueren. Zo is de naam Caesar in verschillende moderne talen overgenomen als term voor de hoogste heerser, namelijk als ‘keizer’ in het Nederlands en als ‘tsaar’ in het Russisch. Uit de zeer verschillende spelling en uitspraak blijkt dat de termen in beide gevallen in zeer verschillende perioden werden overgenomen. Toen de Germanen het woord ‘keizer’ overnamen, werd Caesar door de Romeinen blijkbaar nog met k en een tweeklank uitgesproken. Toen de Russen het woord overnamen, werd het uitgesproken met ts en een eenvoudige klinker.

Deel:

De uitspraak van het Latijn

13 november 2020

In de reeks video’s waarin ik mensen spreek over de vraag hoe oudheidkundigen weten wat ze weten, is inmiddels ook – na het filmpje waarin Hein van Dolen de Lachmannmethode uitlegt – de tweede aflevering online: Casper Porton van Addisco legt uit hoe classici weten hoe het Latijn vroeger uitgesproken is geweest.

Deel: