De sokkel van de slangenzuil in Delfi

De slangenzuil van Delfi

7 april 2021

Eind september 480 v.Chr. versloegen de Griekse schepen de Perzische in de zeeslag bij Salamis. Hiermee lijken de Perzen, die probeerden de Griekse stadstaten te onderwerpen, hun overmacht ter zee te hebben verloren, al moet hierbij meteen worden aangetekend dat onze belangrijkste bron, Herodotos, eveneens vertelt dat het Fenicische eskader wegvoer. We weten niet waarom dit gebeurde, maar het kan weleens belangrijker zijn geweest dan de roemruchte zeeslag.

In elk geval werd het voor de Perzen moeilijk hun landleger voldoende te steunen. In de zomer van 479 slaagden de Grieken er in een zenuwenoorlog in Boiotië in ook de Perzische cavalerie en infanterie terug te drijven. Na deze slag bij Plataia vielen de Grieken nog allerlei Perzische posities aan, culminerend in de val van Eïon, mogelijk het belangrijkste Perzische fort in Europa. De Grieken vierden hun overwinning met een monument in Delfi.

Deel:
Categoriën: Griekenland, Perzië
Antiochus I op het west terras van Nemrud Daǧi

De koning die zich een god waande

28 maart 2021

In de zuidoostelijke Turkse provincie Adiyaman bevindt zich op de hoogste piek van het noordelijke “Tweestromenland” een wel heel bijzonder bouwwerk, namelijk de heilige laatste rustplaats (hierothesion) van Antiochus I Theos. Welk idee de Commageense koning had toen hij deze tombe op de berg Nemrud liet bouwen wordt duidelijk aan de hand van een Griekse inscriptie die ter plaatse werd gevonden. Alvorens deze nomos van Antiochus I Theos te behandelen, weid ik eerst uit over twee andere koninklijke begraafplaatsen in het Koninkrijk Commagene.

De Karakuş Tumulus

De eerste koninklijke begraafplaats is de Karakuş tumulus die door archeoloog Friedrich Karl Dörner werd onderzocht. Deze tumulus bevindt zich circa 10 kilometer van Kâhta vandaan en vormt als het ware de toegangspoort naar Nemrud Daǧi. Deze 25 meter hoge tumulus werd vermoedelijk in opdracht van Mithridates II, de zoon van Antiochus I Theos, gebouwd en was bedoeld als mausoleum voor drie koninklijke vrouwen. De namen van deze vrouwen zijn ons bekend dankzij een inscriptie die ter plaatse werd gevonden. Het betreft de moeder van Mithridates (Isias), zijn zus Antiochis en zijn nicht Aka, de dochter van Antiochis.

Deel:
Categoriën: Anatolië, Hellenisme
Het slagveld van Zela

Foto van de dag: Zela

15 maart 2021

Het slagveld van Zela, waar Julius Caesar in 47 v.Chr. Farnakes van Pontos versloeg. Het was een zwaarbevochten zege, maar evengoed vatte Caesar de dag samen als veni, vidi, vici, “Ik kwam, zag, zegevierde”.

[Meer foto’s hier.]

Deel:
Tags: , ,
De berg Nemrut

Nemrud Dagi: de Zetel van de goden

1 maart 2021

In 2008 maakte ik als kersverse oudhistorica een rondreis door (een deel van) Turkije. Tijdens deze reis stopten we onder andere bij een van de meest bijzondere bezienswaardigheden die ik ooit heb mogen aanschouwen: Nemrud Daǧi. Wat deze 2.134 meter hoge berg in de zuidoostelijke provincie Adiyaman zo uniek maakt, leest u hieronder.

Nemrud Dagi

Bovenop de berg Nemrud, gezeteld in de zuidoostelijke Turkse provincie Adiyaman, liet de befaamde koning Antiochus I Theos van het koninkrijk Commagene in 62 voor Christus een bijzonder monument bouwen, te weten; een 60 meter hoge tumulus opgemaakt uit 30.000 m³ gebroken stenen met een omvang van 150 meter. Deze indrukwekkende tumulus bedekt de laatste heilige rustplaats (hierothesion in het Grieks) van deze koning van Commagene. Minstens zo spectaculair is het heiligdom dat deze kunstmatige berg aan weerskanten omringt en via twee originele processieroutes bereikt kan worden.

Deel:
Categoriën: Anatolië, Hellenisme
Het Belevi-mausoleum

Het Belevi-mausoleum

20 februari 2021

Ik had het over de Babylonische Oorlog en mijn oud-docent Bert van der Spek, tevens auteur van het handboek waaraan ik een reeks wijd, herinnert me er terecht aan dat de ambities van Antigonos Eénoog en Seleukos de Overwinnaar niet zó verschillend waren. Ze wilden allebei een zo groot mogelijk gebied regeren, ruwweg zoals Alexander had gedaan, en Seleukos is daarin eigenlijk verder gekomen dan Antigonos. Als er een verschil is, is het dat Antigonos’ poging plaatsvond toen het Alexanderrijk nog iets van een levende herinnering was, terwijl Seleukos het veertig jaar na de dood van Alexander probeerde, toen de verdeeldheid in feite een al voldongen feit was geworden.

Seleukos, die heerste over een groot deel van Azië, kreeg zijn kans in 281 v.Chr., toen hij in een conflict verzeild raakte met Lysimachos, een andere opvolger van Alexander. Deze had vanuit Thracië een rijk opgebouwd rond de Egeïsche Zee. Efese was voor hem een residentie en daar wilde hij worden bijgezet. Zijn grafmonument stond veertien kilometer verderop op de plek die Belevi heet. Hij zou er alleen niet worden begraven.

Deel:
Categoriën: Hellenisme

Wat is dit van kalligrafie?

12 december 2020

Voilà, vrienden, help mij eens. Hierboven is een reliëf van de aartsengel Gabriël, afkomstig uit een laatantieke kerk in Antalya en te zien in het enorme archeologische museum in de Turkse stad.

Maar wat heeft hij in de hand? Ik dacht eerst dat het een kalligrafie was met de naam “Allah”. En het is zeker mogelijk dat een gelovige moslim dit reliëf wat heeft aangepast. Alleen zit er dan een spelfout in. Ik heb geen idee wat dit is. De reageerpanelen staan voor u open.

Deel: