Romeinse villa aan zee; wandschildering uit Stabiae

De laatste dagen van Plinius de Oudere

20 juli 2021

Laten we eerlijk zijn: archeologen zéggen dat ze heel goed zonder teksten kunnen – zeker Lewis Binford was op dit punt vrij expliciet – maar in de praktijk vinden ze het altijd leuk als ze iets vinden waarop een tekst valt los te laten. Nederlandse en Vlaamse archeologen zijn in dit opzicht overigens vrij gematigd. Toen ze onlangs bij Valkenburg (ZH) een Romeinse legioenskamp vonden, hadden ze kunnen roeptoeteren dat ze de plek hadden opgegraven waarvandaan Caligula zijn legionairs naar het strand had laten marcheren om schelpen te zoeken, maar voor zover ik weet hebben ze die claim, die niet eens zó gek zou zijn, niet gedaan. Elders gaan echter alle remmen los.

Dat is anders in Israël, waar archeologen elke vondst met de Bijbel in verband brengen, of in Italië, waar ze een algemeen principe hanteren dat er alleen maar dingen in de grond zitten die ook staan vermeld in geschreven bronnen. Twee voorbeelden daarvan hebben te maken met de Romeinse admiraal en encyclopedist Plinius de Oudere, wiens schedel zou zijn gevonden terwijl ook een van zijn manschappen zou zijn opgegraven. De vondsten hebben echter evenveel te maken met Plinius als sokken met computers, of kunst met Marc Chagall, of een boek met een stoomlocomotief.

Deel:
Karl Pavlovitsj Bryullov, De laatste dag van Pompeii

De ondergang van Pompeii

2 mei 2021

De ondergang van Pompeii (79 na Chr.) vormt een uiterst dankbaar onderwerp voor verbeelding in films en op schilderijen. Wankelende zuilen, vuurbollen, vluchtende mensen in onpeilbaar diepe paniek: dat willen de toeschouwers graag zien. Armageddon, maar dan in het echt.

Vele keren is het verhaal verfilmd. De laatste, meest spectaculaire film over de verwoesting van de stad stamt uit 2014. Hier is de trailer:

Deel:

Een kippige kwestie

30 december 2020

Het haantje op de toog keek naar twee vette ganzen die daar gekeeld en wel lagen.  Misschien waren het ganzen van de Morini die zo befaamd waren voor hun ganzenlevers. Plinius de Oudere, (N.H.10.53-54) vertelt hoe zij te voet van Frans-Vlaanderen naar Rome werden gedreven alvorens zij jammerlijk aan hun einde kwamen.

Informatie over het houden van hoenders vinden wij terug bij Cato, Varro, Columella en Palladius, vier auteurs die belangrijke werken over landbouw en veeteelt hebben geschreven. Van de vier is Varro het meest uitvoerig over het fokken en houden van pluimvee. Zowat op alle Romeinse hoeves scharrelden hoenders rond. Zij waren er de leveranciers van eieren een vlees. Varro (1) en Columella (2) gaven aanbevelingen over hoe de hoenderhokken er bij voorkeur uitzagen. Indien mogelijk waren de rennen op het landgoed oostwaarts gericht, zodat de hoenders ook in de winter meteen zon hebben. Indien mogelijk zouden ze kort bij de bakoven of de keuken liggen. Varro achtte een hok van twintig voet lang en tien voet breed voldoende voor tweehonderd hoenders. Dit komt neer op ongeveer een hok van zes op drie meter.

Deel:
Categoriën: Algemeen

Takeaway op zijn Romeins

26 december 2020

In Pompeji leidt de opgravingscampagne van Massimo Osanna in Regio V alweer tot mooie vondsten. Osanna heeft wel een uitstekende pr-neus en maakt zijn ontdekkingen in schuifjes openbaar. Al in 2019 botsten archeologen in die chique buurt op een thermopolium, waar men een warme ‘meeneemmaaltijd’ kon bestellen (θερμός warm – πωλέιν verkopen). Nu werden de toonbank met felle fresco’s, beschilderde wanden en de polychrome marmeren vloer vrijgemaakt. Al even merkwaardig als de fresco’s met Nereïde, ganzen, haan en hond, zijn de restanten van het menu op die fatale herfstdag in 79 n.C. De bodem van een amfoor bevat nog tuinbonen die de wijn witter moesten maken en de smaak ietwat corrigeren. En een mix van vlees, gevogelte en vis wijst op een voorloper van de paella. De laatste koper zal geen plezier hebben beleefd aan zijn maaltijd, de klant na hem zal zijn weggegaan met lege handen. Foto’s © La Repubblica.

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk
Tags: