Beth Guvrin

Plato 14: de grot

4 april 2021

[Een korte serie over Plato: Plato wordt als filosoof vooral gekend om zijn leer van de ‘vormen’, de naar hem vernoemde relaties zonder seks, en zijn ideale filosofenstaat. Dit is jammer, want Plato’s filosofie gaat zoveel breder en dieper dan dat. In deze zestiendelige reeks bespreken we alle aspecten van zijn filosofie, ook en met name zijn politieke kritieken en psychologie. Het eerste deel is hier.] 

Plato vergelijkt de levende mens met een persoon die geketend in een grot naar een schaduwspel op de diepste rotswand kijkt. De schaduwen zijn afspiegelingen van vormen die eeuwig en onveranderlijk zijn. De schaduwen zijn imperfect, omdat ze worden vervormd door het flakkeren van het licht achter de personen, dat de schaduwen werpt. Het probleem is dat de meeste mensen denken dat de door hen waargenomen schaduwen een accurate weergave van de werkelijkheid zijn.

Deel:
Categoriën: Griekenland
Tags: ,
Fragmenten uit de "Phaedo" (Rijksmuseum van Oudheden Leiden)

Plato 13: Dualisme

3 april 2021

[Een korte serie over Plato: Plato wordt als filosoof vooral gekend om zijn leer van de ‘vormen’, de naar hem vernoemde relaties zonder seks, en zijn ideale filosofenstaat. Dit is jammer, want Plato’s filosofie gaat zoveel breder en dieper dan dat. In deze zestiendelige reeks bespreken we alle aspecten van zijn filosofie, ook en met name zijn politieke kritieken en psychologie. Het eerste deel is hier.] 

Plato wordt beschouwd als de filosoof die zich afwendde van het fysische en zichtbare, en op zoek ging naar een hogere, achterliggende waarheid.

Deel:
Categoriën: Griekenland
Alcibiades (Museum van Sparta)

Plato 12: de liefde van Alcibiades

2 april 2021

[Een korte serie over Plato: Plato wordt als filosoof vooral gekend om zijn leer van de ‘vormen’, de naar hem vernoemde relaties zonder seks, en zijn ideale filosofenstaat. Dit is jammer, want Plato’s filosofie gaat zoveel breder en dieper dan dat. In deze zestiendelige reeks bespreken we alle aspecten van zijn filosofie, ook en met name zijn politieke kritieken en psychologie. Het eerste deel is hier.] 

De liefde bedrijven is op zijn tijd dus prima. Maar toch kan seks geen reden zijn om nu dit boek weg te leggen! Want veel belangrijker dan af en toe de koffer in te duiken is het om over filosofie te blijven lezen. Tenminste, als je de woorden van Socrates in ‘Symposion’ aanneemt.

Deel:
Categoriën: Griekenland
Plato's ziel met een edel en een slecht paard (Ostia)

Plato 10: de ideale psyche

31 maart 2021

[Een korte serie over Plato: Plato wordt als filosoof vooral gekend om zijn leer van de ‘vormen’, de naar hem vernoemde relaties zonder seks, en zijn ideale filosofenstaat. Dit is jammer, want Plato’s filosofie gaat zoveel breder en dieper dan dat. In deze zestiendelige reeks bespreken we alle aspecten van zijn filosofie, ook en met name zijn politieke kritieken en psychologie. Het eerste deel is hier.] 

Met het stichten van zijn eigen filosofische school, de Academie, had Plato meer succes dan als staatsman. Deze Academie zou een dikke duizend jaar bestaan, totdat een christelijke Romeinse keizer hem sloot omdat het een heidens instituut zou zijn. In zijn Academie onderwees Plato zijn filosofie en ethiek. Die ethiek hangt samen met de visie van Plato op de menselijke geest.

Deel:
Categoriën: Griekenland
Plato (Capitolijnse Musea Rome)

Plato 9: utopie in praktijk

30 maart 2021

[Een korte serie over Plato: Plato wordt als filosoof vooral gekend om zijn leer van de ‘vormen’, de naar hem vernoemde relaties zonder seks, en zijn ideale filosofenstaat. Dit is jammer, want Plato’s filosofie gaat zoveel breder en dieper dan dat. In deze zestiendelige reeks bespreken we alle aspecten van zijn filosofie, ook en met name zijn politieke kritieken en psychologie. Het eerste deel is hier.] 

Plato’s ideale staat kent geen dik wetboek. Als de hierboven beschreven algemene regels worden opgevolgd, zijn er verder niet zo veel wetten nodig. In de perfecte harmonie kent ieder zijn plaats, en daarom valt ook alles op zijn plaats. Aanvullende wetten zijn maar kunstgrepen om onvolkomenheden in het systeem te compenseren. Hij zou dan ook met een meewarige blik hebben gekeken naar onze wetboeken met hun eindeloze regelingen op detailniveau en evenzovele uitzonderingen.

Deel:
Categoriën: Griekenland
Plato (Saqqara)

Plato 8: de ideale staat

29 maart 2021

[Een korte serie over Plato: Plato wordt als filosoof vooral gekend om zijn leer van de ‘vormen’, de naar hem vernoemde relaties zonder seks, en zijn ideale filosofenstaat. Dit is jammer, want Plato’s filosofie gaat zoveel breder en dieper dan dat. In deze zestiendelige reeks bespreken we alle aspecten van zijn filosofie, ook en met name zijn politieke kritieken en psychologie. Het eerste deel is hier.] 

In de ideale staat van Plato worden alle talenten zo gerangschikt, dat ze het best tot hun recht komen: iedereen krijgt de rol waar hij het meest geschikt voor is.

Deel:
Categoriën: Griekenland
Plato's ziel met een edel en een slecht paard (Ostia)

Plato 7: de onevenwichtige psyche

28 maart 2021

[Een korte serie over Plato: Plato wordt als filosoof vooral gekend om zijn leer van de ‘vormen’, de naar hem vernoemde relaties zonder seks, en zijn ideale filosofenstaat. Dit is jammer, want Plato’s filosofie gaat zoveel breder en dieper dan dat. In deze zestiendelige reeks bespreken we alle aspecten van zijn filosofie, ook en met name zijn politieke kritieken en psychologie. Het eerste deel is hier.] 

In de menselijke psyche gaat het volgens Plato eigenlijk op dezelfde manieren mis als in de samenleving. Hij onderscheidt dan ook een aantal menstypen, analoog aan de verschillende staatsvormen die hij beschrijft.

Deel:
Categoriën: Griekenland
Psyche (Nationaal Museum Beiroet)

Plato 6: Plato’s psychologie

27 maart 2021

[Een korte serie over Plato: Plato wordt als filosoof vooral gekend om zijn leer van de ‘vormen’, de naar hem vernoemde relaties zonder seks, en zijn ideale filosofenstaat. Dit is jammer, want Plato’s filosofie gaat zoveel breder en dieper dan dat. In deze zestiendelige reeks bespreken we alle aspecten van zijn filosofie, ook en met name zijn politieke kritieken en psychologie. Het eerste deel is hier.] 

Plato heeft zeker niet alleen geschreven over politiek. Hij schreef zoals gezegd over vrijwel alles. In zijn werk zocht hij echter altijd naar een samenhang tussen de verschillende onderdelen. Zo beschrijft hij de menselijke psyche als parallel aan de menselijke samenleving. Volgens Plato zit de mens net zo in elkaar als de maatschappij.

Deel:
Categoriën: Griekenland
Plato (Altes Museum Berlijn)

Plato 5: Politieke evolutie

26 maart 2021

[Een korte serie over Plato: Plato wordt als filosoof vooral gekend om zijn leer van de ‘vormen’, de naar hem vernoemde relaties zonder seks, en zijn ideale filosofenstaat. Dit is jammer, want Plato’s filosofie gaat zoveel breder en dieper dan dat. In deze zestiendelige reeks bespreken we alle aspecten van zijn filosofie, ook en met name zijn politieke kritieken en psychologie. Het eerste deel is hier.] 

Plato beschrijft ook hoe de ene staatsvorm uit de andere kan ontstaan. Zo is het volgens hem vrijwel onvermijdelijk dat uit een timocratie ooit een oligarchie ontstaat. Door het materialistische karakter van de timocratie, zullen de machthebbers zich uiteindelijk meer op geld gaan concentreren dan op orde en discipline.

Deel:
Categoriën: Griekenland
Plato (Louvre, Parijs)

Plato 4: geld, dictators en milities

25 maart 2021

[Een korte serie over Plato: Plato wordt als filosoof vooral gekend om zijn leer van de ‘vormen’, de naar hem vernoemde relaties zonder seks, en zijn ideale filosofenstaat. Dit is jammer, want Plato’s filosofie gaat zoveel breder en dieper dan dat. In deze zestiendelige reeks bespreken we alle aspecten van zijn filosofie, ook en met name zijn politieke kritieken en psychologie. Het eerste deel is hier.] 

Er valt veel voor te zeggen dat onze hedendaagse maatschappij eerder geregeerd wordt door het geld dan door het volk, en dat ze in die zin wellicht meer weg heeft van een Griekse oligarchie dan van de Atheense directe democratie. Ook op de oligarchie uitte Plato kritiek die wellicht herkenbaar is.

Deel:
Categoriën: Griekenland