Olympisch

26 juli 2021

In de jaren negentig van vorige eeuw hield ik me intens bezig met Pindaros, dé zanger van Hellas die voor overwinnaars in de Heilige Spelen zegezangen componeerde. Ik denk niet dat er zich vandaag een dichter geroepen weet om een atleet in Tokio te bejubelen met een ode waarin stam en stad van de sporter worden bezongen en waarin dichter en koor waarschuwen voor de grenzen van geluk, voor hybris dus. De eerste en de derde Olympische Ode schreef Pindaros voor twee Siciliaanse vorsten: Hiëro van Syrakuse die in 476 de paardenren won en Theron van Akragas (Agrigento) die in datzelfde jaar in Olympia zegevierde in de wagenren. De laatste verzen van de twee oden tekenen de dichter uit Thebe ten gronde:

Op wisselende wijze kunnen mensen groots zijn. Maar de hoogste bekroning is weggelegd voor koningen, verder mag je blik niet reiken. Ik wens dat jij je levensdagen doorbrengt op die hoogte en dat ik al die tijd met overwinnaars om mag gaan, beroemd door mijn gedichten in elke gouw van Hellas.

Deel:
Categoriën: Griekenland

Quis est? Diagoras van Rhodos, stamvader van een roemrijk geslacht van Olympiërs

25 juli 2021

Toeristen op weg naar het strand in Rhodos, het Griekse eiland in de Egeïsche Zee, kijken wel eens vreemd op wanneer ze in het midden van één van de drukste rotondes de – hierboven afgebeelde – standbeeldengroep van drie mannen zien. Je komt er voorbij wanneer je vanaf het noordelijkste punt van de havenstad (de zogenaamde speerpunt vanuit bovenaanzicht) de kustweg neemt in zuidoostelijke richting naar de Acropolis en het daar vlakbij gelegen stadion (waar de lokale Spelen werden gehouden). In dat uiterste noorden van het eiland ligt nog een andere publieke trekpleister: het publieke aquarium. In tegenstelling tot het miezerige moderne beeld dat zich voor dat gebouw bevindt en dat de locatie van de beroemde Kolossus van Rhodos zou moeten aanduiden – een andere verkeerde moderne interpretatie beschreef de plaatsing ervan als wijdbeens over de haveningang, waar nu twee zuilen met herten erop staan – springt de standbeeldengroep van de drie figuren meteen in het oog. Erop afgebeeld staat immers de bekende Diagoras van Rhodos, die door twee van zijn zonen wordt gedragen. Als je dichterbij gaat lees je op de sokkel een inscriptie in het (moderne) Grieks: ΤΟ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΤΟΥ ΘΡΙΑΜΒΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΓΟΡΑ (“De beeldengroep van de triomf van Diagoras”). Maar wie was deze bekende inwoner van het antieke Rhodos en van welke triomf is dit beeld ook nog in onze tijd het symbool?

Deel:
Categoriën: Griekenland
Een coach, twee worstelaars en een scheidsrechter (Nationaal Museum, Athene)

De Olympische Spelen

24 juli 2021

O ja, de Olympische Spelen, die zijn er ook nog. Er zullen de komende dagen wel weer commentatoren zijn die het een Griekse uitvinding noemen. Dat zegt vooral iets over de negentiende-eeuwse gewoonte om alles te voorzien van een Grieks antecedent. Ook onze democratie zou uit Griekenland komen, hoewel ze feitelijk is ontstaan in onze waterschappen en de middeleeuwse standenvergaderingen. Trouwens, ons systeem is, vanuit oud-Grieks perspectief bezien, op z’n best een gecontroleerde oligarchie. Dat wij het laatste woord niet hebben over staatsverdragen, zou een Athener maar vreemd hebben gevonden.

Griekse Olympische Spelen

Zoiets is het ook met de Olympische Spelen: een verzonnen antiek antecedent voor een wezenlijk modern iets. De kloof tussen de twee is groot. De Griekse Olympische Spelen waren alles wat hun moderne naamgenoot nou net verafschuwen. De toenmalige sportwedstrijden waren bijvoorbeeld niet internationaal, maar exclusief Grieks. Niet-Grieken waren simpelweg niet welkom. Voor de koningen van Macedonië, die beweerden uit de Griekse stad Argos te komen, wilde men wel een uitzondering maken toen dat om politieke redenen opportuun was.

Deel:
Categoriën: Griekenland