De ketter van Carthago (2)

11 juni 2021

De vorig jaar verschenen historische roman De ketter van Carthago van Frans Willem Verbaas gaat niet en wel over Augustinus, de bisschop van Hippo over wie ik gisteren blogde. De hoofdpersoon heet Spes en wordt aangetrokken, afgestoten, opnieuw aangetrokken, weer afgestoten en tot slot weer aangetrokken door de bisschop, die dus wel centraal staat in het boek. In feite is het samen te vatten als “hoe Spes bleef kijken naar Augustinus”.

Deel:
Tacitus’ grafsteen (Thermenmuseum, Rome)

Wanneer is een historicus een historicus?

12 april 2021

Aanstaande woensdagavond is er een online-presentatie van Vincent Huninks nieuwe vertaling van de Annalen van de Romeinse auteur Tacitus. U kunt zich hier inschrijven. Het is een fascinerende tekst, dit overzicht van het Romeinse Rijk tussen de troonsbestijging van keizer Tiberius tot en met de beginnende desintegratie van het gezag van keizer Nero. Ik heb er geen cijfers over, maar vermoed dat de Annalen behoren tot de meest-gelezen teksten uit de oude wereld.

Thematiek

De auteur presenteert een reeks ontspoorde keizers en stelt in feite de vraag hoe een heer van stand zich moet gedragen in tijden van despotie. Je wil je verantwoordelijkheid nemen maar als je in ongenade valt, lopen ook de jouwen gevaar. Een aanklacht is zó verzonnen.

Deel:
Categoriën: Boek, Bron, Romeinse Keizerrijk

De ‘omvolking’ van Rome

14 januari 2021

Naar aanleiding van de cijfers omtrent de herkomst van de Belgische bevolking, die het Bureau voor statistiek bekend maakte, vond onder meer de extreem rechtse politicus Tom Van Grieken het nodig wat te tweeten over omvolking en het gevaar ervan voor onze Vlaamse cultuur. Over wat gaat het? De recentste cijfers tonen aan dat 23,4% van de Vlaamse bevolking zelf van buitenlandse origine is of een ouder van buitenlandse herkomst heeft. In Antwerpen loopt dat cijfer op tot 52,6%, in Brussel zelfs tot 74,3%. Het is onze twitteraar daarbij klaarblijkelijk ontgaan dat Antwerpen de moederstad is van een wereldhaven en Brussel van het Europees parlement en nog wat andere internationale instellingen en bedrijven.

Migratie is bovendien van alle tijden. Tijdens mijn studies maakte ik in 1982 mijn licentieverhandeling over de kleine man bij Martialis. Deze Romeinse spotdichter van de 1ste eeuw n.C. was een scherpe observator van de samenleving in Rome. Ik moest er onmiddellijk aan denken. De Romeinse maatschappij bezat zeker een erg open karakter, zoveel is duidelijk. Zij nam talrijke vreemdelinge[n uit zowel de oostelijke als de westelijke provincies als volwaardige burgers op.

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk
Een Byzantijnse muzikant (Qasr Libya)

Aristainetos

16 december 2020

Wellicht verscheen ze in de zesde eeuw n.Chr., misschien heette de auteur Aristainetos en vrijwel zeker heette de collectie niet Liefdesbrieven. Het enige dat we weten is dat er een laatantieke verzameling fictieve correspondentie bestaat, vervaardigd door een Griekstalige auteur die zich liet inspireren door eerdere auteurs van minnebrieven, door Plato en door de toneelstukken van de Nieuwe Komedie.

Een deel van het literaire plezier zit in het intellectuele spel van verwijzingen en knipogen, maar ook voor wie niet alle dubbele bodems herkent, is er plezier te beleven aan de levendige presentatie. De volgende tekst zal niet helemaal zijn wat een muzikant meemaakte in Constantinopel, maar toont dat de erotische fantasieën in moderne mannenbladen (die u natuurlijk nooit leest) van alle tijden zijn. De vertaling van Brief 1.2 is gemaakt door Hein van Dolen en kan hier worden besteld.

Deel:
Categoriën: Bron, Byzantijnse Rijk