Een antieke filosoof (Museum van Epidaurus)

De late Stoa 14: Naar een andere tijd

7 mei 2021

[De stoïcijnse filosofie ontwikkelde zich van de nogal theoretische vroege stoïcijnse school in Griekenland, via de eveneens Griekse maar meer eclectische midden-Stoa ten tijde van de Romeinse republiek, naar de late Stoa uit de vroege Romeinse keizertijd, die vooral praktisch was: de laatste behandelen we in deze korte serie. Het eerste deel is hier.] 

In sommige filosofische verhandelingen worden de late stoïcijnen beschouwd als de voorlopers en wegbereiders van het christendom. En overeenkomsten zijn er zeker. De stoïcijnen hadden een vorm van religieus bewustzijn ontwikkeld waarin ze spraken van God, die ze later zelfs met ‘Vader’ aan gingen spreken. Hun geschriften werden door de eerste christelijke filosofen en kerkvaders ook vaak hoog gewaardeerd om hun beschrijvingen van de deugd.

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk
Seneca (Neues Museum, Berlijn)

De late Stoa 13: Religie en wetenschap in harmonie

6 mei 2021

[De stoïcijnse filosofie ontwikkelde zich van de nogal theoretische vroege stoïcijnse school in Griekenland, via de eveneens Griekse maar meer eclectische midden-Stoa ten tijde van de Romeinse republiek, naar de late Stoa uit de vroege Romeinse keizertijd, die vooral praktisch was: de laatste behandelen we in deze korte serie. Het eerste deel is hier.] 

Wie denkt zichzelf te helpen door zich letterlijk terug te trekken, zoals de epicuristen deden, die begrijpt volgens de stoïcijnse keizer niets van filosofie. Hij adviseert echter wel om je van tijd tot tijd geestelijk terug te trekken in jezelf, om jezelf beter te trainen, maar ook om een adempauze te nemen.

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk
Marcus Aurelius (Museum Avenches)

De late Stoa 12: Marcus Aurelius – zingeving en determinisme

5 mei 2021

[De stoïcijnse filosofie ontwikkelde zich van de nogal theoretische vroege stoïcijnse school in Griekenland, via de eveneens Griekse maar meer eclectische midden-Stoa ten tijde van de Romeinse republiek, naar de late Stoa uit de vroege Romeinse keizertijd, die vooral praktisch was: de laatste behandelen we in deze korte serie. Het eerste deel is hier.] 

Keizer Marcus Aurelius kan dan wel een volger van de stoïcijnen zijn geweest, bij het lezen van zijn Overpeinzingen doemt soms eerder het beeld op van een Atlas, die het gewicht van de hele wereld op zijn schouders voelt rusten.

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk
Marcus Aurelius

De late Stoa 11: Marcus Aurelius, keizer tegen wil en dank

4 mei 2021

[De stoïcijnse filosofie ontwikkelde zich van de nogal theoretische vroege stoïcijnse school in Griekenland, via de eveneens Griekse maar meer eclectische midden-Stoa ten tijde van de Romeinse republiek, naar de late Stoa uit de vroege Romeinse keizertijd, die vooral praktisch was: de laatste behandelen we in deze korte serie. Het eerste deel is hier.] 

De worsteling van de stoïcijn met zijn eigen negatieve emoties zien we vooral terugkomen in het geschrift van keizer Marcus Aurelius, die in de tweede eeuw van onze jaartelling leefde.

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk
Seneca (Neues Museum Berlijn)

De late Stoa 10: zelfprogrammeren

3 mei 2021

[De stoïcijnse filosofie ontwikkelde zich van de nogal theoretische vroege stoïcijnse school in Griekenland, via de eveneens Griekse maar meer eclectische midden-Stoa ten tijde van de Romeinse republiek, naar de late Stoa uit de vroege Romeinse keizertijd, die vooral praktisch was: de laatste behandelen we in deze korte serie. Het eerste deel is hier.] 

Bij de filosofie van Seneca en Epictetus zal je wellicht gedacht hebben dat hun adviezen makkelijker gegeven zijn dan opgevolgd.

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk
Een filosoof (Louvre, Parijs)

De late Stoa 9: Epictetus’ effectiviteit en levensgeluk

2 mei 2021

[De stoïcijnse filosofie ontwikkelde zich van de nogal theoretische vroege stoïcijnse school in Griekenland, via de eveneens Griekse maar meer eclectische midden-Stoa ten tijde van de Romeinse republiek, naar de late Stoa uit de vroege Romeinse keizertijd, die vooral praktisch was: de laatste behandelen we in deze korte serie. Het eerste deel is hier.] 

Kort gezegd: een gevecht voeren met de omstandigheden is volgens de late stoïcijnen meestal zinloos. Het is het gevecht met jezelf waar het om draait.

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk
Portret van een filosoof (Afrodisias)

De late Stoa 8: Epictetus en de dingen binnen onze macht

1 mei 2021

[De stoïcijnse filosofie ontwikkelde zich van de nogal theoretische vroege stoïcijnse school in Griekenland, via de eveneens Griekse maar meer eclectische midden-Stoa ten tijde van de Romeinse republiek, naar de late Stoa uit de vroege Romeinse keizertijd, die vooral praktisch was: de laatste behandelen we in deze korte serie. Het eerste deel is hier.] 

De kern van Epictetus’ leer wordt goed samengevat in het volgende citaat: ‘Geef mij de moed te accepteren wat niet in mijn vermogen ligt, de kracht om alles te doen wat in mijn vermogen ligt, en de wijsheid om tussen die twee een onderscheid te maken.’

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk
Portret van een filosoof (Archeologisch Museum van Thessaloniki)

De late Stoa 7: Het leven van Epictetus

30 april 2021

[De stoïcijnse filosofie ontwikkelde zich van de nogal theoretische vroege stoïcijnse school in Griekenland, via de eveneens Griekse maar meer eclectische midden-Stoa ten tijde van de Romeinse republiek, naar de late Stoa uit de vroege Romeinse keizertijd, die vooral praktisch was: de laatste behandelen we in deze korte serie. Het eerste deel is hier.] 

Epictetus leefde in de tweede helft van de eerste eeuw van onze jaartelling, vlak na Seneca.

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk

De late Stoa 5: Seneca en de dood

28 april 2021

[De stoïcijnse filosofie ontwikkelde zich van de nogal theoretische vroege stoïcijnse school in Griekenland, via de eveneens Griekse maar meer eclectische midden-Stoa ten tijde van de Romeinse republiek, naar de late Stoa uit de vroege Romeinse keizertijd, die vooral praktisch was: de laatste behandelen we in deze korte serie. Het eerste deel is hier.] 

Over zelfdoding dachten de stoïcijnen anders dan in religies gebruikelijk is. Volgens de stoa heeft een mens het recht zijn eigen leven te beëindigen, onder een aantal voorwaarden.

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk
Seneca (Neues Museum, Berlijn)

De late Stoa 4: Seneca – gehecht en onthecht

27 april 2021

[De stoïcijnse filosofie ontwikkelde zich van de nogal theoretische vroege stoïcijnse school in Griekenland, via de eveneens Griekse maar meer eclectische midden-Stoa ten tijde van de Romeinse republiek, naar de late Stoa uit de vroege Romeinse keizertijd, die vooral praktisch was: de laatste behandelen we in deze korte serie. Het eerste deel is hier.] 

In veel culturen, en ook in onze moderne tijd, is zelfdoding taboe en hulp bij zelfdoding strafbaar.

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk
Tags: ,