Celtic Fields bij Wekerom (fotoJan van Uffelen)

Celtic Fields

1 juli 2021

De naam “Celtic Field” is een eeuw geleden bedacht door Britse archeologen en is eigenlijk een beetje misleidend. Het begrip suggereert immers dat deze akkers door de Kelten zouden zijn gebruikt. In feit zijn ze veel ouder en jonger: zo oud als de Vroege Bronstijd (ca. 1800 v.Chr.) en zo jong als de Vroege Middeleeuwen (ca. 650 n.Chr.). Bovendien vinden we Celtic Fields bijna altijd buiten het gebied van de La Tène-cultuur: in België, Denemarken, Engeland, Duitsland, Nederland, Polen, en Zweden. Anders gezegd, in heel Noordwest-Europa maar zelden op een plek waar ze Keltisch spraken. Misschien is het halfvergeten Nederlandse woord “raadakker” beter.

Het gaat om kleine, vierkante of rechthoekige akkers. Een typisch voorbeeld meet ongeveer 35×35 meter, hoewel ze ook iets kleiner (30×30 meter) of iets groter (50×50 meter) kunnen zijn. De grootte doet vermoeden dat elke akker door één familie of misschien zelfs door één individu kon worden bewerkt.

Deel:
Categoriën: Lage Landen, Prehistorie
Septimius Severus (Portret uit Tyrus, nu in het Nationaal Museum in Beiroet)

“Naar alle kanten het Rijk vergroot” (4)

10 maart 2021

[Vandaag het laatste van vier blogs over de veldtochten van keizer Septimius Severus (r.193-211), die het Romeinse Rijk bracht tot zijn grootste omvang. Dat dit onder Trajanus zou zijn gebeurd is vooral propaganda van Mussolini. Het eerste deel is hier.]

Zoals gezegd had keizer Severus het Romeinse leger uitgebreid met drie legioenen. I  Parthica en III Parthica bleven in Mesopotamië en het II Parthica werd gestationeerd in Italië, waar het een kamp betrok op de Albaanse Berg ten zuidoosten van Rome. Het diende als strategische reserve. Al vóór Severus in de Tripolitana een nieuw verdedigingsconcept introduceerde, was gebleken dat het traditionele systeem van de limes gebreken vertoonde. Nu de stammen buiten het imperium zich beter organiseerden, slaagden ze er wel eens in door te breken, en omdat alle troepen langs de grenzen waren gestationeerd, konden vijanden zonder veel problemen vér oprukken. Zo hadden tijdens de regering van Marcus Aurelius Germaanse piraten de Vlaamse kust bereikt en grote schade aangericht in bijvoorbeeld Arras, Thérouanne en Bavay. Uit deze en soortgelijke gebeurtenissen bleek dat de oude vorm van grensverdediging aanpassing vereiste.

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk
Vindolanda-tablet 291 (©Wikimedia Commons | User Fæ)

Verjaardagsfeestje

23 november 2020

Vindolanda was een Romeins legerkamp (castra) bij de muur van Hadrianus (Engeland). Oorspronkelijk bestond het kampement uit houten gebouwen (de eerste versie stamt uit ca. 85), maar in de tweede eeuw werd het fort verstevigd tot een permanente nederzetting met stenen gebouwen. Naast het kamp ontstond een dorp met allerlei voorzieningen, waaronder een badhuis en een hotel (mansio), en uit inscripties blijkt dat dit deze nederzetting een eigen bestuur had en Vindolanda heette (geen Latijnse naam).

Omstreeks het jaar 100 -de muur van Hadrianus was toen nog niet gebouwd en ook van het dorp was nog geen sprake- werd het fort bewoond door ongeveer 1000 Bataafse huurlingen onder het bevel van de prefect Flavius Cerealis. In de resten van zijn hoofdkwartier (praetorium) werd in 1973 een grote hoeveelheid schrijfplankjes gevonden, die handgeschreven correspondentie bevatte. Hierdoor weten we veel van het dagelijkse leven in het kamp. De Vindolanda tabletten behandelen militaire en administratieve zaken, maar ook persoonlijke correspondentie.

Deel: