De klassieken verdacht?

22 april 2021

In De Groene Amsterdammer van 14 april een vrij gezond stuk over het lezen van Ovidius in het #MeToo-tijdperk. Casper Luckerhof besluit zo:

Het moet klaar zijn met die eerbiedwaardige lezingen die het onmogelijk maken om fundamentele discussies te voeren. Alleen zo kunnen we de klassieke oudheid inclusiever maken.

Deel:
Categoriën: Algemeen

Vuurbergen

31 maart 2021

Op IJsland braakt de Fagradalsfjall almaar vuur, de Etna op Sicilië is even aan rust toe. Vanmorgen bots ik in Aischylos’ Prometheus geboeid op deze verzen over het monster Tyfos, geplet onder de Etna, gestraft door Zeus:

καὶ νῦν ἀχρεῖον καὶ παράορον δέμας κεῖται στενωποῦ πλησίον θαλασσίου ἰπούμενος ῥίζαισιν Αἰτναίαις ὕπο· κορυφαῖς δ᾽ ἐν ἄκραις ἥμενος μυδροκτυπεῖ Ἥφαιστος, ἔνθεν ἐκραγήσονταί ποτε ποταμοὶ πυρὸς δάπτοντες ἀγρίαις γνάθοις τῆς καλλικάρπου Σικελίας λευροὺς γύας· (363-369)

Deel:
Categoriën: Italië

Waanzinnig fluoriet

27 maart 2021

Gisteren stond ik in Tongeren oog in oog met de Romeinen. Heerlijke tentoonstelling. Naast de verzameling uit het British Museum zag ik er trouwens ook voor het eerst een uitzonderlijk stuk dat een paar jaar geleden opdook uit de Tongerse ondergrond.

Ik keek mijn ogen uit op een drinkbeker in fluoriet, een mineraal uit Iran. Naar het schijnt zijn er slechts twee bewaard. Het GRM stelt hem voor als de ‘Beker van 1 miljoen’, geïnspireerd door wat Plinius Maior in Naturalis historia XXXVII.20 over Nero vermeldt. Hij kocht er zich eentje voor een miljoen sestertiën: ‘memoranda res tanti imperatorem patremque patriae bibisse – een gedenkwaardige zaak, dat een keizer en vader des vaderlands zo duur heeft gedronken.’

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk

Aeschyleïsch trio

18 maart 2021

Eergisteren kwam de Aischylos van Burgersdijk aankloppen. Een klepper van een boek dat in een Roeselaars antiquariaat wellicht jarenlang lag te wachten op een koper. Leendert Alexander Johannes, een natuurkundige nota bene én vertaler van Shakespeare, was de eerste die de volledige Aischylos bracht. In 1880 verscheen zijn Prometheus in De Gids, de zeven stukken én de complete Sofokles werden na zijn dood door zoon Burgersdijk in 1903 uitgegeven. In datzelfde jaar publiceerde Pieter Cornelis Boutens in Haarlem bij Enschedé zijn Agamemnon, die in 1947 met de andere stukken van Aischylos werd gebundeld als vierde deel van zijn Verzamelde Werken. Zowat een decennium later bracht Emiel De Waele de Agamemnon als nummer 117 in de Klassieke Galerij van De Nederlandsche Boekhandel, andere stukken volgden en in 1975 verscheen zijn Aeschylosvertaling in één boekdeel. Homeros werd in ons taalgebied vanaf de zestiende eeuw meermaals vertaald. Aischylos moet zich tevreden stellen met drie vertalingen gespreid over de twintigste eeuw. Bij leven en welzijn zou ik daar graag iets aan doen en van dat trio een kwartet maken. Ik ondertekende vorige week een contract met Athenaeum-Polak & Van Gennep.

[Verscheen oorspronkelijk op de blog van Patrick Lateur]

Deel:
Categoriën: Griekenland
Bronzen van Riace, midden 5de eeuw v.C. (© Museo Archeologico Nazionale, Reggio Calabria)

Zeven tegen Thebe

10 maart 2021

Deze week leg ik in mijn Aischylostraject zowat de laatste hand aan de vertaling van Zeven tegen Thebe, waarin Polyneikes met zes aanvoerders oprukt tegen het Thebe van zijn broer Eteokles. Meer lees- dan speelstuk. Maar aangrijpend door het broederdrama. Terwijl hier binnenskamers de zeven aanvoerders de muren van Thebe belegerden, overleed eind vorige week in Rome de man die twee van de zeven herkende in de beroemde bronzen van Riace. De beelden doken 50 jaar geleden op voor de kust van Calabrië en zijn te zien in het museum van Reggio di Calabria. De hypothese van archeoloog Paolo Moreno blijkt toonaangevend. Hij herkende Tydeus, het jong geweld met veel lawaai, en Amfiaraos, de oude wijze waarzegger die zijn eigen dood voorspelt. De beelden zouden in Argos zijn gemaakt, de jonge Tydeus door Ageladas van Argos en de oude Amfiaraos door Alkamenes van Lemnos. Namedropping? Zo’n verband tussen beeld en woord geeft mijn huiswerk een heel aparte dimensie. Jaren geleden stond ik in Reggio voor die twee heren en wist toen niet dat zij nog op mijn bureau zouden belanden.

[Oorspronkelijk op de eigen blog van Patrick Lateur.]

Deel:
Categoriën: Griekenland