Hunebed van de dag: D30 (Exloo-Noord)

Hunebed D30 bij Exloo
26 november 2021

Hunebed D30 bij Exloo

Het op tweeëntwintig na zuidelijkste hunebed in Nederland, hunebed D30, staat ook bekend als Exloo-Noord. In 1918, toen Albert van Giffen hier het eerste wetenschappelijk onderzoek verrichtte, was de dekheuvel er nog. De begrenzing is nog te herkennen aan de kransstenen.

Van de dekheuvel is vastgesteld dat die in twee fasen is aangebracht. De eerste fase stamt uit de tijd van de hunebedbouwers zelf, dus uit het Neolithicum. De tweede fase is uit de Bronstijd – meer precies ten tijde van de Wikkeldraadcultuur – en mogen we plaatsen tussen 2100 en 1800 v.Chr. Dat betekent, zoals zo vaak, dat deze plek in gebruik is gebleven na de bouw van het grafmonument. De mensen in de omgeving bleven er steeds teruggekomen.

Van Giffen stelde vast dat er in dit graf, dat 7¼ meter lang is en 3½ meter breed, vijf vloerlagen waren. De onderste daarvan bevond zich 1¾ meter onder de dekstenen. De bouwers zullen er dus in hebben kunnen staan. Er waren potscherven uit de tijd 3350-2975 v.Chr., stenen bijltjes, een pijlpunt én wat verbrande menselijke resten. Meestal gaat men ervan uit dat de crematie rond 3000 v.Chr. haar intree heeft gedaan, dus dit is opvallend vroeg. Buiten het eigenlijke hunebed zijn aardewerkresten gevonden die afkomstig kunnen zijn van wat wellicht een dodenmaal is geweest.

Een interessant detail is dat dit grafmonument niet de gebruikelijke oriëntatie op het oosten heeft, maar is gebouwd langs een noord-zuid-as. Er zijn meer hunebedden die wat afwijken, zoals hunebed D21 bij Bronneger, maar ik ken geen ander graf dat er haaks op staat.

Hunebed D30 bij Exloo

De website Hunebedden.nl weet nog iets interessants (niet) te melden. In 1918 waren er van dit hunebed, dat ooit vier dekstenen had, twee over. In 1999 is er een derde bij geplaatst. “Waar de derde vandaan is gekomen, is mij niet bekend.” En ook:

In april 2005 werd dit hunebed met spuitbussen in alle kleuren van de regenboog beklad. Weliswaar kon het monument na een paar dagen met stoom onder hoge druk worden gereinigd en de jeugdige daders in de kraag gevat, maar toch is er blijvende schade: de oorspronkelijke “look” van de stenen met de natuurlijke verwering en de korstmossen is verdwenen.

Ondanks de naamovereenkomst ligt het hunebed dat bekendstaat als Exloo-Zuid ofwel hunebed D31 niet in de buurt, maar bijna vijf kilometer verder in de richting van Emmen.

Meer weten over de Trechterbekercultuur?

Over dit hunebed: Wikipedia en Hunebeddeninfo.nl
Het Hunebedcentrum in Borger, het Drents Museum in Assen en het Muzeeaquarium in Delfzijl
Herman Clerinx, Een paleis voor de doden. Over hunebedden, dolmens en menhirs (2017; bespreking)
Wijnand van der Sanden, Gids voor de hunebedden in Drenthe en Groningen (2017)

Google Earth: hier. Bezocht op 4 december 2020, fietsend van Emmen naar Assen.

Deel dit blog:
Hunebedden van de dag: D54 en D53 (Havelte)

Hunebed D54 bij Havelte “Het beste was dus tot het laatste bewaard,” schreef ik afgelopen september in mijn eerste stukje Read more

Hunebed van de dag: D43 (Emmen)

Hunebed D43 bij Emmen Het op zes na zuidelijkste hunebed in Nederland is een rare snoeshaan. D43 is werkelijk kolossaal. Read more

Hunebed van de dag: D51 (Noord-Sleen)

Hunebed D51 bij Noord-Sleen Het op zeven na zuidelijkste hunebed in Nederland is D51, een ganggraf dat zich bevindt op Read more

Hunebed van de dag: D42 (Westenesch-Noord)

Hunebed D42 op de Westenesch ’s Neêrlands op acht na zuidelijkste hunebed ligt even ten westen van Emmen en heet Read more


Categoriën: Prehistorie