Het werk van Wieland

Schildknop uit Gommern
17 juli 2021

Een van de bekendste figuren uit de Germaanse sagen is de smid Wieland, die de diverse soorten metaal adembenemend knap kon bewerken. Volgens een van de bekendste verhalen, opgenomen in de Lied-Edda, waren zijn beenspieren doorgesneden om te verhinderen dat hij het hof van zijn koning zou ontvluchten; het motief van de hinkende smid is natuurlijk ook bekend uit de Griekse verhalen, waarin de god Hefaistos mank loopt.

Wieland neemt wraak door de twee zonen van de vorst te doden, sierraden van hun lichaamsdelen te maken, ’s konings dochter te verkrachten en na dit geweldsexces à la Daidalos weg te vliegen. (Het verhaal eindigt met woorden waarin de prinses, die een ongewild kind zal baren, haar onmacht benoemt.) Er zijn andere verhalen, ook vanaf het Europese vasteland, en ook afbeeldingen, zoals de Steen van Ardre.

De Germanen-expositie in Bonn toont enkele voorwerpen die de edelsmeedkunst van de Germanen illustreren, zoals werktuigen en de producten. Een aardig voorwerp is de bovenstaande schildknop uit Gommern (niet ver van Maagdenburg). Het gaat om een schaal van zilver, mogelijk Romeins edelsmeedwerk, die is omgeven met plaatjes van verguld zilver waarin stukjes glas zijn verwerkt. De edelsmid combineerde twee heel gespecialiseerde technieken, namelijk het sinteren en het vuurvergulden. Bij deze laatste methode kwam kwikdamp vrij en het was niet ongebruikelijk dat de smid zijn verstand verloor – iets wat wel past bij de excessieve wraak van Wieland.

Plaat met dieren uit het Thorsberger Moor

Prachtig is ook deze bewerkte plaat, waarop allerlei dierenfiguren zijn te zien. Opnieuw heeft de Germaanse smid technieken gecombineerd. Dit voorwerp dateert, net als de schildknop, uit de derde eeuw n.Chr. De schildknop komt uit een graf, de dierenplaat is als offergave in een moeras geworpen.

Deel dit blog:
Curtius of Anchouros?

De Romeinse geschiedschrijver Titus Livius kan het vaak aardig vertellen. Hier is, in de vertaling van mw. Van Katwijk-Knapp, een Read more

Traditionskern

Ik ben al weken bezig met het lezen van de Getica van de Byzantijnse auteur Jordanes, een tekst over de Read more

Bergrede (4)

De Bergrede, waarover ik al enkele keren eerder blogde (een, twee, drie, vier), bestaat uit een proloog van zaligsprekingen, gevolgd Read more

De Olympische Spelen

O ja, de Olympische Spelen, die zijn er ook nog. Er zullen de komende dagen wel weer commentatoren zijn die Read more


Categoriën: Germanië