Het Germaanse vorstengraf bij Mušov

Marcomannische schat (Museum van Mikulov)
18 november 2020

De hierboven getoonde stukken komen uit het museum in het Tsjechische Mikulov, waar een paar zaaltjes in een mooi kasteel zijn volgestouwd met Romeinse en inheemse vondsten.

Die vondsten zijn gedaan in Mušov, zo’n vijfenzeventig kilometer ten noorden van de Romeinse legioenbasis in Wenen aan de Donau. Archeologen vonden in Mušov een enorm kamp. Het was ingericht door Romeinen die duidelijk het doel hadden hier, in het land van de Marcomannen, te blijven. Het staat vast dat deze basis is ingericht door het roemruchte Tiende Legioen Gemina en behoort bij de noordelijke campagnes van keizer Marcus Aurelius, die van plan was Bohemen definitief te onderwerpen. Het zou een moeilijk verdedigbare exclave boven de limes hebben opgeleverd, die dan ook in 180 n.Chr., toen Marcus overleed en zijn zoon Commodus de macht overnam, werd opgegeven. Het vredesverdrag garandeerde nog generaties lang de rust.

De voorwerpen hierboven komen niet uit dat kamp. Ze komen uit een graf in de omgeving, waar twee voorname krijgers waren bijgezet met zo’n tweehonderd grafgiften: voorwerpen van zilver, glas en brons, meubels en wapens. Een aanzienlijk deel ervan zou in Rome hebben gegolden als een pronkstuk.

Terwijl de ontruiming van het Romeinse kamp exact valt te dateren, is de ouderdom van het graf minder nauwkeurig te bepalen. Dat heeft gevolgen voor de interpretatie. Eén mogelijkheid is dat het graf even oud is als het kamp. In dat geval zijn de twee doden Romeinse bondgenoten geweest. Is het graf aangelegd ná de aftocht, dan is dat minder duidelijk. Al lijkt het er dan op dat de twee overledenen wilden dat toekomstige generaties hun graf associeerden met het lege fort. Claimden ze dat zij de Romeinen hadden verdreven? Presenteerden ze zich als vertegenwoordigers van het Romeinse gezag?

Het graf kan ook ouder zijn dan het fort. Dan was dit blijkbaar voor de Marcomannen een belangrijke plaats. Het lijkt het erop dat de Romeinen hun basis hier inrichtten om symbolisch duidelijk te maken dat ze deze stam hadden onderworpen. Alsof de Russen, als ze ooit zouden zijn gekomen, hun basis hadden ingericht naast de graven van de Oranjes in Delft. Voor zo’n bezetting van een symbolisch belangrijk punt zijn diverse parallellen – uit eigen land bijvoorbeeld de vlootbasis te Velsen, die op een steenworp afstand ligt van een inheems heiligdom van meer dan regionale betekenis.

Deel dit blog:
Caesars diplomatieke zege bij Ilerda

Als ik u zeg dat het 25 juli was, als ik toevoeg dat het was in het jaar waarin Marcellus Read more

De slag bij Ilerda

Als ik u zeg dat het 26 juni was, als ik toevoeg dat het was in het jaar waarin Marcellus Read more

Het beleg van Marseille begint

Als ik u zeg dat het de vierde dag was van mei, als ik toevoeg dat het was in het Read more

Prinsjesdag, Plinius, Mill en de vergelijkingstheorie

Morgen is het Prinsjesdag en dat is een mooie gelegenheid om het weer eens over vergelijkingstheorie te hebben. Het demissionaire Read more