Hannibal in de sneeuw

10 februari 2021

Op 31 januari overleed classica Hetty van Rooijen, tweeëntachtig jaar oud. Ze zal geen onbekende zijn, want ze heeft talloze antieke teksten in het Nederlands vertaald, zoals Cicero’s boek over de ideale redenaar en alle teksten over Cicero en de in opspraak gebrachte politicus Caelius.

Ook vertaalde ze de overgeleverde delen van het immense geschiedwerk van Titus Livius. Ze hield van de mooie toespraken, waarvan ze er enkele uit het hoofd kon voordragen. De eerste tien boeken waren een coproductie met mw Van Katwijk-Knapp, maar de boeken 21-45 waren haar Van Rooijens eigen vertaling. Omdat het momenteel sneeuwt, lag de keuze van een mooie passage voor de hand: de tocht van de soldaten van Hannibal over de Alpen, met een retorisch hoogstandje.

Op de negende dag bereikten ze de hoogste Alpenpas, vrijwel steeds over ongebaand terrein en langs om wegen. Deze werden veroorzaakt door bedrog van hun gidsen of doordat ze die niet vertrouwden en gissend naar de juiste weg op goed geluk het een of andere dal ingingen.

Twee dagen bleven ze in een vast legerkamp boven op de pashoogte, waar de vermoeide soldaten mochten uitrusten van alle inspanningen en gevechten. Nogal wat lastdieren die van de rotsen waren gegleden volgden het spoor van de colonne en bereikten zo het kamp.

Terwijl de soldaten al meer dan genoeg hadden van alle ontberingen, kwam er nog een nieuwe verschrikking bij: het begon te sneeuw en (de Plejaden gingen al onder). Alles was bedekt met sneeuw toen het kamp bij dageraad werd opgebroken. Traag marcheerde de colonne voort en de lusteloosheid en wanhoop waren van alle gezichten te lezen.

Toen reed Hannibal voor de standaards uit en hij liet de soldaten halt houden op een vooruitspringende punt van het gebergte, waar het uitzicht ver en wijd was. Hij toonde ze Italië en de Povlakte aan de voet van de Alpen en hield ze voor dat ze nu de muren over klommen, niet alleen van Italië, maar ook van de stad Rome. De weg zou verder vlak en dalend zijn, en met één, hoogstens twee gevechten zouden ze de burcht en hoofdstad van Italië als heersers in handen hebben.

Daarop trok de colonne weer verder. …  Overigens bleek de afdaling veel moeilijker dan de weg omhoog was geweest, omdat de meeste Alpenhellingen aan de kant van Italië korter maar ook steiler zijn. Bijna de hele weg was sterk hellend, smal en glibberig. Ze konden zich dan ook niet staande houden of zich schrap zetten als ze hun evenwicht dreigden te verliezen, maar vielen over elkaar heen, en de lastdieren nog eens boven op de mensen.

Deel dit blog:
De slag bij de Hondenkoppen (4)

[Vierde deel van een stuk over de Tweede Macedonische Oorlog, ofwel het conflict tussen het Romeinse legioen en de Macedonische Read more

De slag bij de Hondenkoppen (1)

Toen Hannibal de veldslag bij het Trasimeense Meer had gewonnen, gaf hij zijn manschappen opdracht de wapenrustingen aan te trekken Read more

De jeugd van Hannibal

Toen Hannibal (in zijn eigen Punische taal: Hanba’al, “genade van Ba’al”) in 247 v.Chr. werd geboren, stond zijn geboortestad Karthago Read more

Door berg en dal met Hannibal: de Alpen

Ik had u een stukje beloofd over Hannibals opmars naar de Alpen. Het probleem is, zoals ik in eerdere stukjes Read more