Een nieuw hunebed?

22 december 2020

Drenthe kent momenteel tweeënvijftig hunebedden, genummerd van D1 (D = Drenthe) tot en met D54. De twee ontbrekende nummers staan voor een gesloopt en een verkeerd geïdentificeerd monument. Daarnaast zijn er F1, een ten onrechte als hunebed geïdentificeerde megaliet in Friesland, en G1 en G5 in Groningen. De in die provincie ontbrekende nummers kennen we alleen uit oude kronieken. Kortom, we moeten het doen met vierenvijftig hunebedden en dus worden we blij als er nog eentje wordt ontdekt. De laatste ontdekking, G5, was in 1982 even bezuiden Delfzijl; de voorlaatste, D41 bij Emmen, was in 1809.

Hunebed #55

Sinds vorige maand claimt het Drentse dorp Gasselte nummer vijfenvijftig. Er zijn redenen om daaraan te twijfelen. Het bodemarchief van Nederland is redelijk goed bekend en de heuvel in kwestie zie je niet over het hoofd. Als hier werkelijk iets zou zijn, was het allang bekend geweest. Van de andere kant: even ten zuiden van Gasselte liggen Borger en Drouwen, met samen een half dozijn hunebedden. En even ten noorden van Gasselte liggen bij Eext en Annen nog eens zeven hunebedden. Dat er in Gasselte ooit een hunebed is geweest, ligt dus ergens in de lijn der verwachtingen.

En is misschien is dat het probleem. Misschien wil Gasselte het wel te graag en verliest men de realiteit uit het oog. Vergelijk het met de kunstkenners die dolgraag een Vermeer wilden uit zijn Italiaanse periode en hun kritische zin lieten varen toen Han van Meegeren aan kwam met De Emmaüsgangers. Of vergelijk het met de oudheidkundigen die momenteel op hun gezicht gaan omdat ze vervalste papyri uitgaven met daarop teksten waarvan ze hadden gehoopt dat die echt bestonden. En denk ook eens aan Noordwijk, waar de gemeente zich onsterfelijk belachelijk maakte door op advies van een paragnost archeologisch te laten zoeken naar de al eeuwen vermiste schedel van Sint-Jeroen. (De archeologen vonden twee schedels.)

Wichelroede

De parallel tussen Gasselte en Noordwijk is overigens bedenkelijk nauw. De noordelijke media en de NOS noemen de ontdekkers weliswaar “amateurarcheologen”, maar ik kan u verzekeren dat het gebruik van een wichelroede niet behoort tot de gangbare oudheidkundige methoden. Het is natuurlijk denkbaar dat er ook met andere technieken is gezocht, maar het feit dat daarnaar nergens wordt verwezen, suggereert anders. Je zou minimaal een verwijzing hebben verwacht naar eerdere vondsten van de Trechterbekercultuur, maar die zijn in Gasselte nooit gedaan.

Grondbedrijf Alsema heeft inmiddels met georadar een verstoring in die heuvels geconstateerd en er zal in het voorjaar nieuw onderzoek komen. Het zou leuk zijn als men werkelijk iets ontdekte, maar de Gasselters die ik sprak, waren sceptisch.

Dat een extra hunebed bezoekers zal trekken, staat ondertussen vast. Er is in elk geval al minimaal één Nederlandse blogger naar Gasselte gefietst. Ik hoop echter dat een verlangen naar toeristen geen aanleiding zal zijn om Gasselte à la Emmaüsgangers, papyri of Sint-Jeroen alle kritische zin te laten varen.

[Het bericht Een nieuw hunebed? verscheen oorspronkelijk op Mainzer Beobachter.]

Deel dit blog:
Een vroege hunebedvorser

Laat ik eerlijk zijn: ik verwacht niet serieus dat u de recente herdruk van Johan Picardt's Korte Beschryvinge van eenige vergetene Read more

Het eerste metaal in Nederland

Toen ik een jaar of drie, vier geleden van Groningen naar Assen fietste en bij Loon hunebed D15 passeerde, realiseerde Read more

Klimaatcrisis, 2200 v.Chr.

In een eerder stukje in mijn reeks over het handboek oude geschiedenis dat ik, in een recente herdruk, aan het Read more

Foto van de dag: prehistorisch dorp

Gereconstrueerde boerderijen in het Prehistorisch Dorp in Eindhoven; zo zag een dorpje in de Kempen aan het begin van de Read more


Categoriën: Lage Landen, Prehistorie