Een leeuwenjacht uit Uruk

Koninklijke jagers (Nationaal Museum van Irak, Bagdad)
6 oktober 2021

Nog maar eens, na die mooie vaas, een plaatje van een leeuwenjacht uit Uruk. Het reliëf met twee jagers is ongeveer even oud als de vaas en gemaakt van zwart graniet. Dat gesteente komt in Mesopotamië nergens voor en moet zijn geïmporteerd uit bijvoorbeeld de omgeving van Natanz in Iran. Het oogt op het eerste gezicht wat primitief, maar let eens op de boogschutter onderaan, die zijn schouders heeft opgetrokken, zoals je doet als je een pijl aanlegt. En kijk eens hoe levensecht die drie leeuwen opspringen.

De vraag wat het voorstelt is misschien verkeerd gesteld. Mensen maken dingen omdat ze die mooi vinden en het hoeft niet per se iets voor te stellen. (Mij persoonlijk stoort het altijd een beetje als een museumgids, uiteraard met de beste bedoelingen, een kunstvoorwerp meteen gaat uitleggen en je niet eerst even tijd laat om het op je te laten inwerken.) Tegelijk: mensen herkennen vormen en maken die na. De vraag wie deze twee jagers zijn, is wel degelijk legitiem. Het is dan opvallend dat hij kapsel heeft en een wat lang gewaad zoals we kennen van vorsten uit deze tijd.

Kortom, we zien een koning die op jacht is. Misschien niet helemaal naar onze smaak. Willem-Alexander kan het bevestigen. Maar in de Oudheid was dit belangrijk werk. Het is immers vrij vervelend als er een leeuw rondloopt in de buurt van een dorp. Zo’n beest doodt vee en bedreigt mensenlevens. Een koning die het beste met zijn volk voor had, trok er dus op uit om die ondieren te doden.

Nuttig werk. Zeker in een tijd waarin grote delen van zuidelijke Mesopotamië nog volop in ontginning waren. Het reliëf is te lezen als een overwinning van de menselijke cultuur op de natuur. Waarbij we dan gemakshalve maar even aannemen dat de mensen die ruim vijftig eeuwen geleden leefden in het zuiden van Irak, de tegenstelling tussen natuur en cultuur herkenden.

Dit is het begin van een artistieke traditie die we nog eeuwenlang kunnen volgen. Over de leeuwenjacht van de Assyrische koning Aššurbanipal heb ik al eens geblogd. We kunnen ook denken aan koning David, aan Herakles, aan de afbeeldingen van de Perzische koning Darius, en aan Alexander de Grote: met de leeuwenjacht bewees een vorst dat hij een echte vent was.

Deel dit blog:
De Warka-vaas

Ik blogde al over de grote stad Uruk, tegenwoordig Warka, waar de overgang van Neolithicum naar geschiedenis is gedocumenteerd in Read more

Uruk, een oeroude stad

Uruk, dat in de Bijbel Erech en tegenwoordig Warka heet, was al in het vierde millennium een belangrijke stad in Read more

De ontdekking van het oudste Irak

De eerste opgravers in Irak waren mensen als Botta, die Nineveh ontdekte; Layard, die de Assyrische hoofdsteden opgroef; Koldewey, die Read more

Foto van de dag: Uruk

Uruk, Tempel van Gareus [Meer foto’s hier.]


Categoriën: Sumerië