De zeerover Odysseus

Homerus (Glyptothek, München)
27 januari 2021

De klassiekste aller klassieke auteurs is natuurlijk Homeros, wiens Ilias en Odyssee ruim een millennium dé centrale tekst waren voor eenieder die een beetje geschoold was. In feite vormen deze teksten een esthetische norm die wij geïnternaliseerd hebben, zodat wij eigenlijk niet anders kunnen dan de gedichten mooi vinden. Er zijn dan ook talloze vertalingen.

Soms delen we Homeros’ ethische normen. Dat privilege verplicht, is iets dat zijn Lykische krijgers elkaar voorhouden, en is iets waaraan de adel zich eeuwenlang heeft gespiegeld – en door anderen werd gespiegeld. Soms denken we heel anders over dingen. Hieronder is Odysseus aan het woord, die begint te vertellen hoe hij na de verwoesting van Troje begon aan een lange zwerftocht:

Ons dreef de wind, toen wij Troje verlieten, naar ’t land der Kikonen,
Ismaros, waar ik de stadsburcht verwoestte en ’t manvolk liet doden.
Vrouwen en rijke bezittingen roofden wij mee uit de vesting
en we verdeelden ze zo, dat een ieder kreeg wat hem toekwam.

Er is geen aanleiding, geen motief, geen rechtvaardiging: als een zeerover gaan Odysseus en zijn mannen aan land en plunderen een stad. Dat laten de Kikonen natuurlijk niet op zich zitten.

Hoe ik ook aandrong zo snel als wij konden het land te ontvluchten,
de anderen waren zo dwaas geen acht te slaan op mijn woorden.
Daar, op het strand, werden tal van schapen en koeien geslacht en
grote hoeveelheden drank naar binnen geslagen. Intussen
riepen ontsnapte Kikonen de hulp in van andere Kikonen,
buren, die daar in het binnenland woonden en talrijker waren
en ook strijdvaardiger vechters, geoefend met paarden en wagens
– maar als het moest ook te voet – met de vijand de strijd aan te binden.

De volgende ochtend was het raak.

Er ontspon zich een hevige strijd bij de vaarsnelle schepen
en we bestookten elkaar met de koperpuntige speren.
’s Ochtends, zolang het heilige daglicht steeg aan de hemel,
hielden wij stand, met hoeveel meer de Kikonen ook waren.
Maar toen de zon het punt had bereikt dat de os wordt ontspannen,
braken zij door en versloeg het volk der Kikonen de Achaeërs.
Elk van de schepen verloor een zestal gescheenkapte mannen.

De vertaling van Odyssee 9.39-60 was van H.J. de Roy van Zuydewijn.

Deel dit blog:
Homerische Nobelprijs

Ik moet bekennen dat ik van de laatste Nobelprijs Literatuur nog niets had gelezen. En velen met mij, vermoed ik. Read more

Waarom een Griekse dactylus wel serieus is en een Nederlandse niet

Een eenvoudige ritmische wet is dat de driekwartsmaat licht is en de twee- of vierkwartsmaat zwaar. In de muziek is Read more

Hoplieten

Misschien moet ik eens een reeksje beginnen over typische antieke begrippen die steeds blijven terugkeren, hoewel er eigenlijk prima Nederlandse Read more

Homerische Tolstoj

In het najaar herlas ik in de oude vertaling van René de Vries het magistrale epos Oorlog en vrede, een Read more


Categoriën: Bron, Griekenland
Tags: ,