De moord op Caesar

Caesar (Altes Museum, Berlijn)
15 maart 2021

Dat Caesar is vermoord, vandaag 2064 jaar geleden, is een van de beroemdste feiten uit de oude geschiedenis en het verslag van de auteur Suetonius – meer hier – is al even beroemd. Het leest als een ooggetuigenverslag. Anders dan men wel aanneemt, is er geen reden aan te nemen dat de laatste woorden van Caesar een verbijsterde vraag zijn. De Griekse woorden, kai su, zijn een in geschriften gebruikelijke formulering waarvan de strekking is weer te geven met “heden ik, morgen gij” (meer hier).

Terwijl hij plaatsnam, kwamen de samenzweerders om hem heen staan, zogenaamd om hem te begroeten, en direct trad Tillius Cimber, die de leidersrol op zich had genomen, op hem toe als om iets te vragen. Toen Caesar hem terugwees en met een gebaar beduidde dat hij met zijn verzoek moest wachten, greep Cimber zijn toga bij beide schouders vast. Caesar riep uit: ‘Maar dit is geweld’ en op hetzelfde ogenblik bracht een van de gebroeders Casca hem van achteren een wond toe even onder de keel.

Caesar greep Casca’s arm en doorstak die met zijn schrijfstift. Hij deed een poging om op te springen, maar een nieuwe verwonding maakte dit onmogelijk. Toen hij merkte dat hij van alle kanten met getrokken dolken werd belaagd, omhulde hij zijn hoofd met zijn toga en trok gelijk met zijn linkerhand de plooien van zijn toga strak omlaag tot aan zijn voeten, zodat ook het onderste gedeelte van zijn lichaam bedekt zou zijn en hij er behoorlijk bij zou liggen.

In deze houding werd hij drieëntwintig maal doorstoken. Alleen bij de eerste stoot kermde hij zonder een woord, al hebben sommigen overgeleverd dat hij, toen Marcus Brutus zich op hem stortte, in het Grieks tot hem heeft gezegd: ‘Ook jij, mijn zoon’.

Lange tijd lag hij levenloos op de grond om dat allen de wijk namen, totdat drie eenvoudige slaven hem in een draagstoel legden en hem, terwijl zijn ene arm slap omlaag hing, naar zijn huis brachten. Onder al die wonden werd er slechts één gevonden die naar het oordeel van de arts Antistius dodelijk was, de tweede, die hem was toegebracht in de borst.

Dit citaat kwam uit de nog altijd leverbare vertaling van Daan den Hengst (Caesar 82).

Deel dit blog:
Valt te weten waar de Drususgracht lag?

In mijn komende boek Hannibal in de Alpen behandel ik een topografisch probleem: hoe bepaal je de locatie van een Read more

Morituri te salutant

Bijna iedereen heeft wel een idee van wat gladiatoren waren: Romeinse strijders die in arena’s als het Colosseum vochten om Read more

De wreedheid van Caligula

Een beroemdste en meest-gelezen teksten uit de Oudheid is de collectie van twaalf keizerbiografieën van Suetonius. Ze zijn toegankelijk, gaan Read more

Caesar en Varro (1)

Als ik u zeg dat het 17 september was, als ik toevoeg dat het was in het jaar waarin Marcellus Read more


Categoriën: Bron, Romeinse Republiek
Tags: ,