Celtic Fields

Celtic Fields bij Wekerom (fotoJan van Uffelen)
1 juli 2021

De naam “Celtic Field” is een eeuw geleden bedacht door Britse archeologen en is eigenlijk een beetje misleidend. Het begrip suggereert immers dat deze akkers door de Kelten zouden zijn gebruikt. In feit zijn ze veel ouder en jonger: zo oud als de Vroege Bronstijd (ca. 1800 v.Chr.) en zo jong als de Vroege Middeleeuwen (ca. 650 n.Chr.). Bovendien vinden we Celtic Fields bijna altijd buiten het gebied van de La Tène-cultuur: in België, Denemarken, Engeland, Duitsland, Nederland, Polen, en Zweden. Anders gezegd, in heel Noordwest-Europa maar zelden op een plek waar ze Keltisch spraken. Misschien is het halfvergeten Nederlandse woord “raadakker” beter.

Het gaat om kleine, vierkante of rechthoekige akkers. Een typisch voorbeeld meet ongeveer 35×35 meter, hoewel ze ook iets kleiner (30×30 meter) of iets groter (50×50 meter) kunnen zijn. De grootte doet vermoeden dat elke akker door één familie of misschien zelfs door één individu kon worden bewerkt.

Tegenwoordig zijn deze oude akkers te erkennen aan de lage aarden wallen in het landschap. Die zijn ontstaan doordat de boeren, wanneer de grond uitgeput was, deze opzij schoven en vervingen door vruchtbare grond die ze van elders hadden gehaald. Celtic Fields waren dus vrij arbeidsintensief, maar waren ook efficiënter dan oudere vormen van landbouw, zoals “slash and burn”. Het  is waarschijnlijk geen toeval dat de eerste Celtic Fields in een regio vaak samengaan met bevolkingsgroei, die zowel de prikkel tot als het gevolg van de invoering van Celtic Fields kan zijn.

Tot de gewassen behoorden vooral emmer en spelt, maar ook gerst, duivenbonen en vlas. Na de komst van de Romeinen verbouwden de boeren ook rogge.

Celtic Fields bij Vaasen

Rond 1660 merkte de Drentse geleerde Johan Picardt, over wie ik al eerder schreef, op dat de Celtic Fields behoorden tot een voorchristelijk verleden. Tegenwoordig zijn ze het best vanuit de lucht te zien, omdat de lage wallen een andere kleur hebben. Op ooghoogte zijn ze in mijn ervaring nauwelijks herkenbaar.

Deel dit blog:
Hunebed van de dag: D16 (Balloo)

Hunebed D16 bij Balloo Toen ik onlangs een gewaardeerde collega vertelde over deze reeks, zei ze me dat ze die Read more

Een Macedonisch-Babylonische stad: Seleukeia

Beeldje van een rustende vrouw uit Seleukeia (Metropolitan Museum, New York) In de twee stukjes van gisteren heb ik geschreven Read more

Hellenistisch Babylon

Beeldje van een kind uit Babylon, eerste of tweede eeuw n.Chr. (Louvre, Parijs) Alexander de Grote had het Perzische Rijk, Read more

Charax, een stad van Alexander de Grote

Een waterkering in Charax In het voorjaar van 324 v.Chr, stichtte Alexander de Grote een nieuwe stad op een kunstmatige Read more


Categoriën: Lage Landen, Prehistorie