Ancient History Magazine: nu los te koop

25 augustus 2021

[Ancient History Magazine is vanaf vandaag verkrijgbaar bij de AKO Boekhandel bij u op de hoek. Dit keer geen Brexitperikelen, zoals vorige week. Ga het even halen, lieve mensen, het is een leuk blad en het verdient gewoon veel publiek.]

Deel:
Het verwoeste paleis van Ugarit

De Zeevolken: de problemen

11 augustus 2021

In de stukken die ik tot nu toe wijdde aan de Zeevolken vatte ik samen hoe De Blois en Van der Spek in Een kennismaking met de oude wereld uitleggen wat er aan de hand was. Ze doen dat met alle voorzichtigheid die het onderwerp vereist, want veel is onduidelijk. Wat echter inmiddels wél zeker is, is dat er een klimaatverandering is geweest die het maatschappelijke aanpassingsvermogen te boven ging. Ik keek naar het bewijsmateriaal en wees erop dat dit viel te presenteren als een consistent verhaal: zo rond 1200 v.Chr. was er een klimaatomslag; volken uit het Griekse gebied raakten op drift; er was een noordwest-zuidoost-beweging van Zeevolken; steden werden geplunderd; het Hethitische Rijk ging ten onder; de vraag naar tin nam af; de interregionale handelsnetwerken stortten in; men schakelde over op ijzer. We zouden de migratie van de Frygiërs vanaf het zuidelijke Balkanschiereiland naar Anatolië nog kunnen toevoegen.

Complicaties

Het is mogelijk het bewijsmateriaal zo te presenteren, maar er zijn complicaties. De voorgaande alinea past mooi in een negentiende-eeuws frame dat beschavingen à la het West-Romeinse Rijk ten onder gingen door migraties. Dat was destijds een populaire analyse – om niet te zeggen: een koloniaal angstbeeld – maar het is voor de transitie van Oudheid naar Middeleeuwen achterhaald. Op drift geraakte stammen assimileerden en de veranderingen in het Mediterrane wereldrijk hadden vooral te maken met het feit dat het al van binnenuit verzwakt was. Iets dergelijks kan natuurlijk ook spelen bij de Zeevolken: die werden gevaarlijk doordat de oosterse grootmachten al verzwakt waren, waarbij de klimaatomslag die de Zeevolken het ruime sop deed kiezen, slechts één factor was. Moeten we niet zoeken naar andere factoren?

Deel:
Drie gezichtsreconstructies (Vlaams Erfgoed Centrum)

Gezichtsreconstructies uit Tongeren

3 april 2021

Voor het eerst in België reconstrueerden specialisten het gelaat van enkele mensen die leefden in de Romeinse tijd.

In 2013 kwam tijdens opgravingen in Tongeren een Romeins grafveld aan het licht dat  dateert uit het begin van onze jaartelling. Vooral één graf trok de aandacht van de onderzoekers. Het was de laatste rustplaats van een volwassen man en twee kinderen. Ze werden samen begraven. Uit DNA-onderzoek blijkt dat de kinderen broer en zus zijn, de man is geen familie. De goede bewaarstaat van de schedelresten en de resultaten van het DNA-onderzoek lieten toe om gezichtsreconstructies uit te voeren. Vanaf 1 mei zullen de gezichten te zien zijn in de inkomhal van het Gallo-Romeins Museum.

Deel:
Categoriën: Lage Landen, Persbericht

Persbericht: Week van de Klassieken

2 april 2021

De Week van de Klassieken gaat dit jaar geheel online. Rond het thema ‘de inclusieve oudheid’ zijn er van 8 tot en met 18 april lezingen, presentaties, discussieavonden, symposia en een game event te volgen vanuit het Allard Pierson (Amsterdam), het Rijksmuseum van Oudheden (Leiden) en Tresoar (Leeuwarden). Tijdens livestreams en online sessies buigen sprekers uit binnen- en buitenland zich niet alleen over de vraag hoe inclusief de wereld van de Grieken en de Romeinen was, maar ligt óók onze eigen manier van de oudheid bekijken, bestuderen, reconstrueren en onderwijzen onder de loep. Doet dat beeld van de oudheid wel recht aan de diversiteit van de antieke wereld? En zijn er voor iedereen die de oudheid wil leren kennen wel gelijke mogelijkheden en kansen, bijvoorbeeld op school, in musea of op de universiteit? Kijk voor meer informatie over alle activiteiten en aanmelden op www.weekvandeklassieken.nl.

***

Deel:
Categoriën: Persbericht

Persbericht: Week van de Klassieken

18 maart 2021

De Week van de Klassieken gaat dit jaar geheel online. Rond het thema ‘de inclusieve oudheid’ zijn er van 8 tot en met 18 april lezingen, presentaties, discussieavonden, symposia en een game event te volgen vanuit het Allard Pierson (Amsterdam), het Rijksmuseum van Oudheden (Leiden) en Tresoar (Leeuwarden). Tijdens livestreams en online sessies buigen sprekers uit binnen- en buitenland zich niet alleen over de vraag hoe inclusief de wereld van de Grieken en de Romeinen was, maar ligt óók onze eigen manier van de oudheid bekijken, bestuderen, reconstrueren en onderwijzen onder de loep. Doet dat beeld van de oudheid wel recht aan de diversiteit van de antieke wereld? En zijn er voor iedereen die de oudheid wil leren kennen wel gelijke mogelijkheden en kansen, bijvoorbeeld op school, in musea of op de universiteit? Kijk voor meer informatie over alle activiteiten en aanmelden op www.weekvandeklassieken.nl.

Deel:
Categoriën: Persbericht

Oog op de Oudheid 2021

1 maart 2021

Oog op de Oudheid is een jaarlijkse serie presentaties en -discussies over de bestudering van de oudheid, georganiseerd door het Rijksmuseum van Oudheden. Want de wereld van de Romeinen, Grieken, Kelten, Egyptenaren, Joden en Mesopotamiërs is fascinerend, maar de bestudering daarvan is dat eveneens. Onder het motto ‘geen weetjes maar wetenschap’ hoort u vier avonden lang wat onderzoekers nu eigenlijk doen – dit jaar via livestreams. In 2021 is Oog op de Oudheid gewijd aan het thema controverse.

data: dinsdag 30 maart, dinsdag 6, 13 en 20 april 2021 tijd: 20.00 – 21.30 uur locatie: livestream vanuit het Rijksmuseum van Oudheden kosten: gratis social media: #OodO21

Programma

Elke avond begint om 20.00 uur, wordt ingeleid door en sluit af met een korte discussie onder leiding van presentator Richard Kroes. Om 21.30 uur is de sluiting.

Deel:
Het hoofd van Ramses VI (©Oriental Institute Chicago)

Persbericht: een hoofd voor farao Ramses VI

1 december 2020

Een ongeopende brief, die decennialang was vergeten, bracht Egyptologen Lara Weiss (conservator collectie Egypte, Rijksmuseum van Oudheden) en Rob Demarée (Universiteit Leiden) op het spoor van Ramses VI: de granieten torso van een beeld uit de Leidse museumcollectie blijkt een match met een koningskop uit de verzameling van het Oriental Institute Museum in Chicago.

De zoektocht van Weiss en Demarée begon met de ontdekking van een ongeopende brief uit 1987, in het archief van Egyptoloog prof. J.F. Borghouts die onlangs is overleden. Daarin oppert Thomas Logan, destijds hoofdconservator van de Egyptische collectie van het Oriental Institute Museum, dat een kop van farao Ramses VI (r. 1144-1137 v.Chr.) uit zijn collectie behoort tot een torso in het Rijksmuseum van Oudheden (RMO). De brief is pas onlangs teruggevonden in de nalatenschap van prof. Borghouts, waarna Weiss en Demarée dit verder onderzochten met het Oriental Institute Museum.

Deel:
Categoriën: Egypte, Musea, Persbericht
1 Archeologie langs het spoor © Erfgoed Delft, archeologie (Gemeente Delft)

Retourtje verleden

19 november 2020

PERSBERICHT Archeologie en het Nederlandse spoorwegnet zijn al bijna twee eeuwen met elkaar verbonden. Al sinds de aanleg van de eerste spoorlijnen komen daarbij archeologische ontdekkingen aan het licht. Dat waren aanvankelijk toevallige vondsten, maar inmiddels staat archeologisch onderzoek bij spoorwerkzaamheden al 25 jaar structureel op de agenda. Enkele hoogtepunten uit 180 jaar archeologische vondsten en onderzoek langs het spoor zijn vanaf 23 november te zien in de tentoonstelling ‘Retourtje verleden’ in het Rijksmuseum van Oudheden. De tentoonstelling is gemaakt in samenwerking met ProRail, ter gelegenheid van 25 jaar archeologische onderzoeken onder het spoor, uitgevoerd in opdracht van ProRail bv en haar voorganger NS RIB.

In ‘Retourtje verleden’ zijn enkele opmerkelijk spoorwegvondsten te zien zoals een middeleeuws zwaard uit de gracht van Bastion Deuteren (opgebaggerd in Den Bosch, 1896), de oudste telescoop van Nederland (opgegraven in Delft, 2014) en een prehistorische bijl van hertengewei, die is opgegraven bij de aanleg van de Betuweroute in Hardinxveld. Daarnaast zijn er spoorgereedschappen, oude foto’s en modeltreintjes. Samen geven ze een beeld van 180 jaar Nederlandse spoorwegen en de veranderende methodes van het archeologisch onderzoek, op diverse momenten in de tijd.

Deel:
Categoriën: Lage Landen, Musea, Persbericht
De inscriptie uit Valkenburg ZH (© Restaura Heerlen)

Persbericht: Romeinse inscriptie Valkenburg

17 november 2020

In de familietentoonstelling ‘Romeinen langs de Rijn’ in het Rijksmuseum van Oudheden is sinds eind oktober een bijzondere archeologische vondst te zien: een eikenhouten paal uit ca. 125 na Chr. met de Romeinse inscriptie COH II CR. De paal werd in 2018 gevonden bij opgravingen van de Romeinse weg bij Valkenburg (Zuid-Holland). De inscriptie is de afkorting van Cohors II Civium Romanorum: het ‘tweede cohort van de Romeinse burgers’. Dat is de naam van een groep Romeinse soldaten die rond 125 na Chr. aan de weg hebben gebouwd. De paal werd met 479 andere exemplaren opgegraven bij archeologisch onderzoek ter voorbereiding op de werkzaamheden voor de RijnlandRoute. Het museum krijgt dit exemplaar in bruikleen van de provincie Zuid-Holland, in wiens opdracht de Romeinse weg is opgegraven en onderzocht.

 De oude noordgrens van het Romeinse Rijk, de limes genoemd, volgde het verloop van de rivier de Rijn. Bijna 2000 jaar geleden, in 125 na Chr., werd hierlangs een weg aangelegd die de Romeinse forten met elkaar verbond: de limesweg. De weg bestond uit twee rijen houten palen, waarbinnen een soort dijk was opgeworpen. Hierop lag de weg zelf, die was bekleed met grind. Tegenwoordig is in het landschap bij Valkenburg niets meer te zien van de Romeinse weg, maar bij opgravingen in 2018 zijn honderden houten palen van de weg aangetroffen, waaronder enkele exemplaren met een inscriptie.

Deel: