Zomaar een schip (Qasr Libya)

Storm op zee (of niet)

28 november 2021

Zomaar een schip (Qasr Libya)

Gisteren noemde ik dat in de klassieke letteren nogal wat stormen op zee zijn. Het begint al in de Odyssee en als Vergilius zijn eigen epos schrijft, plaatst hij de noodzakelijke orkaan meteen aan het begin. Het zijn maar twee voorbeelden. In de lange prozateksten – zeg maar de antieke keukenmeidenroman – behoort de storm op zee ook tot het standaardrepertoire. Een auteur die geen noodweer beschreef, verried dat hij het schrijversvak niet volledig meester was. Je kunt het vergelijken met het exclusus amator-gedicht dat een Griekse of Romeinse auteur op zijn repertoire behoorde te hebben: je moest een jeremiade kunnen schrijven over een aan straat gezette minnaar, anders was je gewoon geen goede dichter. Het heeft niet zoveel zin aan te nemen dat er in ’s dichters biografie werkelijk een relatiecrisis is geweest. Of dat werkelijk iedere Griekse of Romeinse schipper moest rekenen op de speciale aandacht van de stormgoden.

Deel:
Categoriën: Nog te categoriseren
Wie wat bewaart, die heeft wat.

Geliefd computerspel: Civilization

26 november 2021

Wie wat bewaart, die heeft wat.

Wat grappig: ik heb nog nooit geblogd over het computerspel Civilization. En dat terwijl ik dat uren en uren heb gespeeld! De eerste kennismaking is zeker een kwart eeuw geleden. In Den Haag had ik bovenstaand pakket gekocht en in de vertraagde trein – stilstaand in de Schipholtunnel – had ik de spelregels gelezen. Eenmaal thuis had ik het spel geïnstalleerd en terwijl ik een half oog had op het pruttelende eten in de keuken, begon ik met de tutorial.

Deel:
Categoriën: Nog te categoriseren
De Romeinse weg Tongeren-Maastricht ter hoogte van de Burgemeester Marresbaan, Vroenhoven-Riemst (R.Nouwen)

Hoe ver kan je de geschiedenis oprekken?

15 november 2021

Tijdens het weekend van 5-7 november 2021 werden langs de zogenaamde Via Belgica wandelingen voor het brede publiek georganiseerd. In de promotietekst van de wandeling langs de Romeinse weg tussen Riemst en Maastricht lees ik het volgende:

Ten zuidwesten van Maastricht ligt, in een golvend landschap, de Belgische gemeente Riemst. Het traject van de Via Belgica is er nog grotendeels intact als de belangrijkste verbindingsweg tussen Maastricht en Tongeren.  …  En we komen langs de plek waar Ambiorix, de mythische Belgische held, maar liefst twee legioenen van Caesar in de pan heeft gehakt. Geen wonder dat Caesar de ‘Belgae’ de ‘dappersten aller Galliërs’ noemde!

Deel:
Tags:
Beeld van een Fenicische magistraat (Nationaal Museum, Beiroet)

Fenicië als doorgeefluik

3 november 2021

Beeld van een Fenicische magistraat (Nationaal Museum, Beiroet)

Ik ben nu al een tijdje bezig met een reeks over het handboek waarmee ik in het eerste semester van mijn eerste jaar aan de universiteit, 1985, oude geschiedenis kreeg onderwezen: Een kennismaking met de oude wereld van De Blois en Van der Spek. De politieke geschiedenis van de Bronstijd van het Nabije Oosten hebben we inmiddels gehad en de afgelopen weken kreeg u er nog een stortvloed aan Mesopotamië bij, plus een bespreking van het boek van Van De Mieroop.

Deel:
Categoriën: Nog te categoriseren

Kort Irakees (10): Toerist in Babylon

28 oktober 2021

Mijn vriendin en medereizigster is zeven keer in Irak geweest en ik kom er nu voor het eerst. Zij ziet dingen die ik niet herken, zoals verbeteringen in de toeristische infrastructuur. Een voorbeeld is Babylon, waar houten loopbruggen zijn aangelegd over de voornaamste ruïnes: langs de Processieweg (origineel in Berlijn, maar hier begrijp je er meer van), naar de funderingen van de Ištarpoort (origineel in Berlijn maar hier staat een aardige reconstructie), naar de tempel van Ninmah (herbouwd), naar het noordelijke fort (nog steeds een ruïne), naar de leeuw van Babylon (mooi opgesteld), naar het paleis van Nebukadnezzar (herbouwd), naar de Etemanki (waar men nog bezig was bovenstaand hekje te schilderen). Enerzijds makkelijk voor bezoekers die niet goed ter been zijn, anderzijds verhinder je dat al te enthousiaste bezoekers op de ruïnes klauteren.

Ook zijn er goedgeïnformeerde gidsen. Dat is een verbetering maar helaas zijn het er niet veel, zodat de groepen groot zijn. Wij moesten meelopen met een stuk of dertig Spanjaarden, wat de gids dwong te schreeuwen.

Deel:
Categoriën: Nog te categoriseren

Equestrian Statue of Marcus Aurelius

Quis est? Avidius Cassius, slachtoffer van fake news

24 oktober 2021

Sinds de verkiezing van Donald Trump tot Amerikaans president in 2016 zijn de thema’s fake news en desinformatie niet meer weg te denken in de media. De coronacrisis heeft de discussie nog verder scherp gesteld. Misleidende informatie, vervalste nieuwsberichten en samenzweringstheorieën tieren welig op sociale media en lijken in staat om hele samenlevingen te ontwrichten. De schaal waarop fake news vandaag verspreid wordt, is uiteraard zonder precedent, maar toch konden valse berichten ook in premoderne samenlevingen grote gevolgen hebben. Deze blogpost gaat over een opmerkelijk voorbeeld uit het Romeinse Rijk van de 2de eeuw n.C.: de opstand van de Romeinse bevelhebber Avidius Cassius tegen keizer Marcus Aurelius.

Deel:
Categoriën: Nog te categoriseren
Een iwan (schaduwboog) van het Parthische/Sasanidische paleis

Ktesifon

22 oktober 2021

Een iwan (schaduwboog) van het Parthische/Sasanidische paleis

Ik schreef gisteren over de Macedonisch-Grieks-Syrisch-Babylonische stad Seleukeia, die in de tweede eeuw v.Chr. gezelschap kreeg van Ktesifon. Die nieuwe stad was gebouwd door de Parthische koningen die vanaf het midden van de tweede eeuw v.Chr. de macht hadden in het huidige Irak. Er is een theorie – niet per se juist – dat Ktesifon staat op een oudere stad, Opis. Die stad lag namelijk ook in de omgeving van de samenvloeiing van Tigris en Diyala. En net als Ktesifon lag ook Opis aan de weg die Susa in Elam verbond met het Assyrische kerngebied en de hoofdsteden van Anatolië.

Deel:
Categoriën: Nog te categoriseren
Twee lamassu’s uit het paleis van Aššurnasirpal (Nationaal Museum van Irak, Bagdad)

Kalhu ofwel Nimrud

16 oktober 2021

De afgelopen dagen had ik het over het oude Babylonië. Assyrië, het noorden van het huidige Irak, maakte deel uit van het Oud-Babylonische Rijk. Later herwon Mât Aššur, “het land van de god Aššur”, echter zijn zelfstandigheid en begon het aan een gestage expansie. Die is uitzonderlijk goed gedocumenteerd in vele duizenden kleitabletten. Het koninkrijk breidde zich in alle richtingen uit. Eén koning voor alle volken, was de ideologie, zo mooi beschreven door Daan Nijssen in Het wereldrijk van het Tweestromenland.

Het was daarbij een beetje – al moeten we voorzichtig zijn met vergelijkingen – zoals met de Spaanse conquistadores in Mexico: het succes van de vele veldtochten bewees dat de god Aššur het imperialisme steunde, de veroveraars deden dus godgevallig werk, en het was daarom niet vreemd dat ze veel buit binnenhaalden, want Aššur was een goede god die zijn vrome dienaars beloonde. En dus kwamen het goud, het zilver, het ivoor, de slaven, het koper, het edelsmeedwerk, het textiel, de paarden in grote aantallen en hoeveelheden naar de hoofdstad Aššur.

Deel:
Categoriën: Nog te categoriseren
Romeinse weg bij Tongobriga

Van Bracara Augusta naar Augusta Emerita: Freixo/Tongobriga

7 oktober 2021

Wie rustig de tijd neemt om de archeologische site van Tongobriga in het pittoreske Portugese gehucht Santa Maria do Freixo van de gemeente Marco de Canaveses te verkennen, zal een schitterende archeologische site ontdekken die een oppervlakte van circa 50 hectare beslaat. Tongobriga lag boven op een heuvel van waarop je vaak een prachtig uitzicht over het omringende landschap hebt. De Griekse geograaf Ptolemaios  (87-168) noemt in zijn Geographia (II, VI, 38) een stad Tuntobriga die gesitueerd was op het grondgebied van de Callaeci Bracari, het moderne Braga, tussen de Douro en de Minho. Tongobriga past bij die beschrijving. Aanvankelijk was het een versterkte Keltische nederzetting uit de ijzertijd. De archeologische vindplaats werd voor het eerst ontdekt in 1986 en is nu geclassificeerd als nationaal monument.

Op het einde van de 1ste eeuw n.C., ontwikkelde Tongobriga zich tot een centrum dat niet alleen een residentiële functie had, maar ook politiek en economisch een belangrijke rol speelde ten opzichte van de omliggende regio. De omwalde nederzetting van liefst 13 hectaren beslaat het volledige dorp Freixo. Binnen de wallen liggen de woningen die van de 1ste tot de 5de  eeuw n. Chr. dateren. Aan de zuidzijde tegen de heuvelhelling lag den uitgebreid grafveld. Het forum van Tongobriga wordt gekarakteriseerd door zijn omvang met commerciële en religieuze ruimtes. Het werd gebouwd in het begin van de 2de eeuw n.C.. Dat forum en de Romeinse thermen ernaast situeren zich buiten de stadsmuren, aan de voet van de heuvel waarop Freixo ligt. Freixo zelf is een aangenaam historisch dorpje. De parochiekerk Santa Maria is gebouwd op Romeinse huizen met mozaïekvloeren net als talrijke woningen ervan.

Deel:
Categoriën: Nog te categoriseren
Tags: