Joods, Israëlitisch en Hebreeuws

16 januari 2021

Wat is nu het verschil tussen Joods, Israëlitisch en Hebreeuws? Wat is de ‘tale Kanaäns’? In de moderne literatuur bestaat er veel verwarring over allerlei termen die te maken hebben met Israël en het jodendom; het is lastig consequent taalgebruik te hanteren.

In de Bijbel is Kanaän de naam van het gebied tussen Egypte en Klein-Azië en de Kanaänieten zijn de oorspronkelijke bewoners tegen wie de Israëlieten gestreden hebben. Het woord komt ook in de Amarnabrieven (ca. 1360 v. Chr.) voor (Kinahhu/Kinachchoe). De Feniciërs zijn de Kanaänieten die woonden tussen Akko de grens met het huidige Turkije. Zij spraken een Westsemitische taal, verwant aan het Hebreeuws en het Aramees. De ‘tale Kanaäns’ is een gekscherende aanduiding van het ‘Bijbels taalgebruik’ zoals dat tot ons komt uit de Statenvertaling van de Bijbel (1637).

Deel:
Categoriën: Jodendom
Romeinse kalender (Museo nazionale della civiltà romana, Rome)

Nieuwjaarsdag. Waarom 1 januari?

1 januari 2021

Dat we op 1 januari Nieuwjaarsdag vieren is raar. Er is geen enkel astronomisch verschijnsel dat deze keuze rechtvaardigt. In de meeste culturen ligt de Nieuwjaarsdag rond de voorjaars- of de najaarsequinox, dus rond 21 maart of 21 september. De Mesopotamiërs startten het jaar met de maand Nisannu (maanmaand maart/april), het Perzische nieuwjaar (Nowroez) is ook in het voorjaar, de Joden vieren nog steeds nieuwjaar (Rosj-Hasjana) in de maand Tisjri (sept/oktober).

Het grappige is, dat ze de maand Tisjri toch de zevende maand noemen. Dat komt omdat de Judeeërs tijdens de Babylonische ballingschap de Babylonische kalender hebben overgenomen inclusief de maandnamen en de nummering. Zo werd Nisannu Nisan en Tasjritoe Tisjri. En Tisjri was daarin de zevende maand. Daar komt bij dat de Judeeërs wel enige huiver hadden bij het gebruik van Babylonische namen. Ze waren immers soms genoemd naar heidense goden. Zo was de maand Tammuz genoemd naar de Mesopotamische godheid Dumuzi, een godheid die tot afgrijzen van de profeet Ezechiël (8: 14-15) ook in de tempel van Jeruzalem vereerd werd. Je ziet daarom in de Hebreeuwse Bijbel de maanden vaak genummerd, waarbij Nisan maand 1 is.

Deel:
De drie wijzen uit het oosten bij koning Herodes. Byzantijns mozaïek uit de Chora-kerk in Istanbul.

Kerstmis: Jezus’ verjaardag?

24 december 2020

De Bijbel vermeldt de geboortedatum van Jezus en de viering van Kerstmis niet. Hoe komen we dan aan de viering van kerstmis en aan de datum 25 december?

Volgens één theorie, al verkondigd in de twaalfde eeuw door de Syrische bisschop Jakob bar Salibi, is het een aanpassing aan de datum van de geboorte van Sol Invictus, de onoverwinnelijke Zonnegod, voor wie keizer Aurelianus in 274 een cultus had ingericht op de kortste dag van het jaar. Dat was 25 december, toen in 46 v. Chr. door Julius Caesar de Juliaanse kalender werd ingevoerd.

Deel:
Categoriën: Christendom
Tags: ,
De Palmyreense triade: Aglibol , Ba'alshamin en Malakbel. Syrische, Arabische, Griekse, Oosterse en Romeinse elementen bij elkaar.

Even voorstellen: Ex Oriente Lux

4 december 2020

‘Uit het oosten komt het licht’. Niemand weet precies van wie deze spreuk is. Het heeft natuurlijk te maken met het feit dat de zon in het oosten opgaat, maar ook met de idee dat veel grondslagen van de westerse en islamitische culturen uit het (midden) oosten komen.

In Nederland bestaat sinds 1933 een vereniging, Het Vooraziatisch-Egyptisch Genootschap ‘Ex Oriente Lux’, die zich ten doel stelt kennis van die grondslagen bij een breder publiek bekend te maken. Het gebied waarover we het hebben is wat sommigen het ‘Oude Nabije Oosten’ noemen, d.w.z. Egypte, Mesopotamië (Irak), het Hethitische rijk in Klein-Azië (Turkije), Syrië en Israël in de periode van ca. 3500 v. Chr. tot 700 n. Chr.

Deel: