Aischylos fragmentair – 5

28 juli 2021

At random geïsoleerde flitsen van Aischylos.

Ik beschouw je niet als een voorteken op mijn pad. (95) De braam buigt tegelijk dooronder witte, zwarte en rode bessen. (116) De slang van de streek, de vloek van reizigers (123) (Over Memnon)Ik ging het na en kan vol lof verklarendat zijn geslacht uit Ethiopië komt,het land vanwaar de Nijl met zeven armenzijn golven rolt, gestuwd door regenwinden.De zon straalt vuur en vlammen uit haar oog,de sneeuw smelt op de rotsen, heel Egyptestaat mooi in bloei, is van die heilige vloedvervuld en laat de korenaar hoog schieten,de gave van Demeter, bron van leven. (126a)

Reblog op #GrondslagenNet

Deel:
Categoriën: Nog te categoriseren
Artemis en Apollo doden de kinderen van Niobe (Glyptothek, München)

Historische hernoemingen

28 juli 2021

Een paar weken geleden deed iemand me een oud kinderboek cadeau, gewijd aan Jan Pieterszoon Coen. Degene die het me gaf, vroeg zich af hoe lang de Coentunnel nog Coentunnel zou heten en we vroegen ons af of de Coentunnel wel was vernoemd naar de Slachter van Banda. En we hadden het erover dat we eigenlijk niet goed wisten wat we ervan moesten denken. Ja, dat de Amsterdamse Stalinlaan in 1956 is omgedoopt tot Vrijheidslaan, dat was wel logisch. want Stalin was niet alleen een tiran maar er was ook voldaan aan de voorwaarde dat mensen dat wisten. Er moet enig historisch bewustzijn bestaan, er moet enige ijking van historische feiten aan eigentijdse normen zijn, voordat het gaat schuren en een straat wordt hernoemd. Het Vondelpark wordt pas hernoemd als meer mensen Hierusalem verwoest kennen.

Griekse mythen

Ik was het gesprek eigenlijk alweer vergeten toen ik gisteren, dinsdag dus, eraan dacht dat het Apolloproject is vernoemd naar een Grieks-Romeinse godheid die een stuk of wat verkrachtingen op zijn geweten heeft. Nooit eerder bij stilgestaan. Het huidige Artemisproject is vernoemd naar de zus van Apollo, die erop toezag dat de jager Aktaion door zijn eigen honden werd verscheurd. Broer en zus moordden ook de kinderen van Niobe uit, zes meisjes en zes jongens.

Deel:
Categoriën: Nog te categoriseren
Gladiatorreliëf van de Villa van Dar Buc Ammera

Foto van de dag: Ad bestias

27 juli 2021

Executies in de arena op het gladiatormozaïek van de Villa van Dar Buc Ammera, Zliten

[Meer foto’s hier.]

Deel:
Categoriën: Foto, Musea, Romeinse Keizerrijk

Was Mohammed een krijgsheer?

27 juli 2021

U hoeft tegenwoordig niet lang te zoeken om mensen te vinden die menen dat de profeet Mohammed een ‘krijgsheer’ was. Het begon niet met een paar zetels in de Tweede Kamer, maar daar vindt u ze inmiddels ook. Waar komt dat verhaal vandaan en wat klopt ervan?

Wie een biografie van de profeet openslaat, komt op enig moment veldslagen en razzia’s tegen (een woord trouwens dat eigenlijk niet past door zijn in moderne tijd verkregen associaties, net als ‘krijgsheer’ trouwens). Komen die razzia’s niet in uw exemplaar voor, dan heeft u per ongeluk een hagiografie op de kop getikt.

Deel:
Categoriën: Islam
Olielampje (Rheinisches Landesmuseum, Trier)

Curtius of Anchouros?

27 juli 2021

De Romeinse geschiedschrijver Titus Livius kan het vaak aardig vertellen. Hier is, in de vertaling van mw. Van Katwijk-Knapp, een verhaal uit het zesde boek van zijn Geschiedenis van Rome sinds de stichting van de stad:

In hetzelfde jaar zakte, naar men zegt, ten gevolge van een aardbeving of een andere natuurkracht ongeveer in het midden van het Forum de grond tot een onpeilbare diepte weg, waardoor een reusachtige kloof ontstond. Iedereen droeg aarde aan, maar men zag geen kans die bodemloze afgrond te vullen. Ten slotte gingen ze zich op aanwijzing van de goden afvragen wat de grootste kracht van het Romeinse volk uitmaakte; want, zo verkondigden de zieners, dat moest daar geofferd worden, als ze wilden dat het Romeinse Rijk eeuwig zou blijven voortbestaan.

Deel:

Olympisch

26 juli 2021

In de jaren negentig van vorige eeuw hield ik me intens bezig met Pindaros, dé zanger van Hellas die voor overwinnaars in de Heilige Spelen zegezangen componeerde. Ik denk niet dat er zich vandaag een dichter geroepen weet om een atleet in Tokio te bejubelen met een ode waarin stam en stad van de sporter worden bezongen en waarin dichter en koor waarschuwen voor de grenzen van geluk, voor hybris dus.De eerste en de derde Olympische Ode schreef Pindaros voor twee Siciliaanse vorsten: Hiëro van Syrakuse die in 476 de paardenren won en Theron van Akragas (Agrigento) die in datzelfde jaar in Olympia zegevierde in de wagenren. De laatste verzen van de twee oden tekenen de dichter uit Thebe ten gronde:

Op wisselende wijze kunnen mensen groots zijn. Maarde hoogste bekroningis weggelegd voor koningen, verder mag je blik niet reiken.Ik wens dat jij je levensdagen doorbrengt op die hoogteen dat ik al die tijd met overwinnaarsom mag gaan, beroemd door mijn gedichtenin elke gouw van Hellas.

Deel:
Categoriën: Nog te categoriseren
Frankische mantelgesp (Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis, Brussel)

Traditionskern

26 juli 2021

Ik ben al weken bezig met het lezen van de Getica van de Byzantijnse auteur Jordanes, een tekst over de geschiedenis van de Goten waarvan onlangs een mooie en goed ontvangen becommentarieerde vertaling is verschenen van de hand van de Gentse oudheidkundigen Peter Van Nuffelen en Lieve Van Hoof. Er is een hoop over te zeggen, zoals dat de tekst teruggaat op een ouder origineel. Of dat ze begint met verhalen over de vroege geschiedenis van de Goten, die ooit hadden gewoond op “Scandza”, een eiland tegenover de Weichsel, onder leiding van een koning Berig. Er volgen beschrijvingen van migraties naar en langs de Weichsel naar Skythië, waar ze leefden onder een koning Filimer, en vervolgens naar Mysië, Thracië en Dacië. Daarvandaan barstten de Visigoten en Ostrogoten later het Romeinse Rijk binnen.

Oorsprongsgeschiedenis

Dit is een oorsprongsgeschiedenis waarvan we er meer kennen. Een ander voorbeeld is de Geschiedenis van de Franken van Gregorius van Tours. En weer een ander voorbeeld is de Geschiedenis van de Langobarden van Paulus de Diaken. En of het nu gaat om Goten, Franken of Langobarden, ze bewegen allemaal van de randen van de aarde naar de Mediterrane wereld. We hebben diverse van zulke geschiedwerken en ze bevatten allemaal dezelfde curieuze mengeling van bijbelse geschiedenis, citaten uit Griekse en Romeinse auteurs, én eigen tradities van de volken.

Deel:

Quis est? Diagoras van Rhodos, stamvader van een roemrijk geslacht van Olympiërs

25 juli 2021

Toeristen op weg naar het strand in Rhodos, het Griekse eiland in de Egeïsche Zee, kijken wel eens vreemd op wanneer ze in het midden van één van de drukste rotondes de – hierboven afgebeelde – standbeeldengroep van drie mannen zien. Je komt er voorbij wanneer je vanaf het noordelijkste punt van de havenstad (de zogenaamde speerpunt vanuit bovenaanzicht) de kustweg neemt in zuidoostelijke richting naar de Acropolis en het daar vlakbij gelegen stadion (waar de lokale Spelen werden gehouden). In dat uiterste noorden van het eiland ligt nog een andere publieke trekpleister: het publieke aquarium. In tegenstelling tot het miezerige moderne beeld dat zich voor dat gebouw bevindt en dat de locatie van de beroemde Kolossus van Rhodos zou moeten aanduiden – een andere verkeerde moderne interpretatie beschreef de plaatsing ervan als wijdbeens over de haveningang, waar nu twee zuilen met herten erop staan – springt de standbeeldengroep van de drie figuren meteen in het oog. Erop afgebeeld staat immers de bekende Diagoras van Rhodos, die door twee van zijn zonen wordt gedragen. Als je dichterbij gaat lees je op de sokkel een inscriptie in het (moderne) Grieks: ΤΟ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΤΟΥ ΘΡΙΑΜΒΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΓΟΡΑ (“De beeldengroep van de triomf van Diagoras”). Maar wie was deze bekende inwoner van het antieke Rhodos en van welke triomf is dit beeld ook nog in onze tijd het symbool?

Deel:
Categoriën: Griekenland