Standbeelden van Nubische koningen uit Dukki Gel (Museum van Kerma). Let op de dubbele uraeus-slang op het voorhoofd. Deze staat voor de twee culturen en de twee koninkrijken langs de Nijl.

Nubië

2 december 2021

Standbeelden van Nubische koningen uit Dukki Gel (Museum van Kerma). Let op de dubbele uraeus-slang op het voorhoofd. Deze staat voor de twee culturen en de twee koninkrijken langs de Nijl.

Ik vermoed dat als Luuk de Blois en Bert van der Spek het handboek waarnaar ik (om uit mijn mentale impasse te geraken) ben teruggekeerd, anno 2021 zouden bewerken, ze meer aandacht zouden besteden aan Nubië. Eén reden is dat er inmiddels in het Drents Museum een expositie is geweest die duidelijk het belang toonde van het koninkrijk in het huidige Soedan. Als de auteurs het niet al wisten, kenden ze dat belang wel sinds hun bezoek aan Assen. Nubië was een IJzertijdkoninkrijk dat in zijn eigen recht belangrijk was.

Deel:
Categoriën: Egypte, Nubië
Een van de torens van Orikon

Caesar in Orikon

1 december 2021

Een van de torens van Orikon

Als ik zeg dat het 7 januari was en toevoeg dat het was in het jaar waarin Gaius Julius Caesar (voor de tweede keer) en Publius Servilius Isauricus consuls waren, en als ik dat omreken naar wat wij 1 december 49 v.Chr. noemen, dan weet u dat u bent beland in een nieuwe aflevering van de reeks “Wat deed Julius Caesar vandaag 2069 jaar geleden?”

Deel:
Categoriën: Romeinse Republiek

Achilles in Engeland

30 november 2021

Antiek moet niet altijd uit Griekse of Italiaanse bodem komen. Engelse grond ergens in Rutland ten oosten van Leicester gaf dankzij een ploegende boer een Romeinse villa prijs uit de 3de of 4de eeuw. Met een uitzonderlijke mozaïek van 11m x 7m: nog nooit vond men in het Verenigd Koninkrijk een mozaïek met taferelen uit Homeros. De vermogende eigenaar van de vermoedelijk immense villa rustica had wellicht een neus voor literatuur, met een voorkeur voor Ilias 22. Hij kende zijn klassieken. Of deed hij – misschien een generaal op rust – gewoon alsof en bestelde hij een strijdscène om u tegen te zeggen? Homeros klinkt bij mij zo:

De paarden vlogen volgzaam ervandoor.Er steeg een stofwolk op toen Hektor werdgesleept, aan beide kanten waaierdenzijn donkerzwarte haren uit. Zijn hoofd,voorheen zo lieflijk, lag heel in het stofen nu gaf Zeus het aan zijn vijand prijsom in zijn eigen land gesmaad te worden.Ilias 22.400-404

Deel:
Categoriën: Nog te categoriseren
Hunebed D52 bij Diever

Hunebed van de dag: D52 (Diever)

30 november 2021

Hunebed D52 bij Diever

Het op twintig na zuidelijkste hunebed in Nederland is ook een van de mooiste. Ik heb het over hunebed D52, even ten noordoosten van Diever. Met een breedte van 4¾ meter en een lengte van 14½ meter was is het best wel groot. Het aardewerk is te dateren tussen 3250 en 2975 v.Chr. en tegenwoordig in het Hunebedcentrum in Borger.

Deel:
Categoriën: Prehistorie
Vernon Ah, “Unwritten” (2011; Volkenkundig Museum, Leiden)

Invisibilisering

29 november 2021

Vernon Ah, “Unwritten” (2011; Volkenkundig Museum, Leiden)

In de laatste versie van het computerspel Civilization zat een aardig nieuwtje: een van de wereldwonderen die de speler kan bouwen, heet Huey Teocalli. Dat is in de taal van de Azteken, het Nahuatl, de naam voor de grote tempel van Tenochtitlan, gewijd aan de oorlogsgod Huitzilopochtli en de regengod Tlaloc. En nu we het toch hebben over de Azteken: op de tentoonstelling in Leiden heet de Codex Borgia Codex Yoalli Ehecatl. Dat is Nahuatl voor “nacht en wind”.

Deel:
Zomaar een schip (Qasr Libya)

Storm op zee (of niet)

28 november 2021

Zomaar een schip (Qasr Libya)

Gisteren noemde ik dat in de klassieke letteren nogal wat stormen op zee zijn. Het begint al in de Odyssee en als Vergilius zijn eigen epos schrijft, plaatst hij de noodzakelijke orkaan meteen aan het begin. Het zijn maar twee voorbeelden. In de lange prozateksten – zeg maar de antieke keukenmeidenroman – behoort de storm op zee ook tot het standaardrepertoire. Een auteur die geen noodweer beschreef, verried dat hij het schrijversvak niet volledig meester was. Je kunt het vergelijken met het exclusus amator-gedicht dat een Griekse of Romeinse auteur op zijn repertoire behoorde te hebben: je moest een jeremiade kunnen schrijven over een aan straat gezette minnaar, anders was je gewoon geen goede dichter. Het heeft niet zoveel zin aan te nemen dat er in ’s dichters biografie werkelijk een relatiecrisis is geweest. Of dat werkelijk iedere Griekse of Romeinse schipper moest rekenen op de speciale aandacht van de stormgoden.

Deel:
Categoriën: Nog te categoriseren
Hunebed D31 bij Exloo

Hunebed van de dag: D31 (Exloo-Zuid)

27 november 2021

Hunebed D31 bij Exloo

Laten we er geen doekjes om winden: één hunebed moet het minst interessante zijn en ik denk dat het hunebed D31 is. Het ligt even ten zuiden van Exloo op een helling in het bos. De aanzet van de dekheuvel die er ooit overheen lag, zou nog herkenbaar zijn maar ik heb die zelf niet herkend.

Deel:
Categoriën: Prehistorie
Romeins oorlogsship (quadrireme) op een munt uit Patras (Museum für antike Schifffahrt, Mainz)

Lucanus over Caesars oversteek naar Albanië

27 november 2021

Romeins oorlogsship (quadrireme) op een munt uit Patras (Museum für antike Schifffahrt, Mainz)

Als ik u zeg dat het 4 januari was, als ik toevoeg dat het was in het jaar waarin Gaius Julius Caesar (voor de tweede keer) en Publius Servilius Isauricus consuls van Rome waren, en als ik dat omreken naar 28 november 49 v.Chr. op onze kalender, dan weet u dat u bent beland in een nieuwe aflevering van de reeks “Wat deed Julius Caesar vandaag morgen 2069 jaar geleden?”

Deel:
Categoriën: Romeinse Republiek
Inscriptie ter ere van Gaius Velius Rufus

Domitianus’ protegé: Velius Rufus

26 november 2021

Inscriptie ter ere van Gaius Velius Rufus

Ik ontmoette Gaius Velius Rufus op 8 april 2012. Mijn zakenpartner en zijn echtgenote, met wie ik in Baalbek was, zagen hem als eerste en riepen me dat ik snel moest komen kijken. Hierboven ziet u de overdonderende inscriptie, die ergens rond het jaar 100 n.Chr. is opgericht door een zekere Marcus Alfius Olympiacus, de standaarddrager van het Vijftiende Legioen Apollinaris. De tekst is lang – u vindt hem hier – en boordevol informatie.

Deel:
Categoriën: Romeinse Keizerrijk